Als loslaten voelt als een toets: zo groei je voorbij goed en fout zonder jezelf af te rekenen

Loslaten voelt vaak als iets dat je goed moet doen: als het niet lukt, lijkt het alsof je faalt. Maar loslaten is geen toets, het is een proces waarin je leert kijken naar wat er in jou gebeurt – juist wanneer iets terugkomt, schuurt of hardnekkig blijft. Zodra je het strakke kader van goed of fout loslaat, ontstaat er ruimte voor mildheid, eerlijkheid en persoonlijke groei die echt bij jou past.

Drie vragen om even bij stil te staan

• Waar in je lichaam merk je als eerste dat je jezelf beoordeelt als ‘goed’ of ‘fout’? → Je lijf reageert vaak sneller dan je hoofd, met bijvoorbeeld een hogere ademhaling, spanning in je kaken of druk op je borst of buik.
• Welke gedachte komt bij je op als iets niet lukt — en wat zegt die over jouw innerlijke meetlat? → Terugkerende gedachten als “ik had dit moeten kunnen” laten zien hoe streng je oordeel over jezelf is.
• Welke kleine keuze kun je vandaag maken die minder draait om ‘het goed doen’ en meer om eerlijk zijn naar jezelf? → Denk aan één situatie waarin je de lat bewust een stukje laat zakken en kiest voor wat nu klopt, ook als het onvolmaakt voelt.

"Loslaten gaat niet over het goed doen, maar over eerlijk kijken naar wat er in jou leeft."

Hoe ‘goed of fout’ je persoonlijke groei verkrampt

Die innerlijke meetlat van goed of fout voelt vaak vertrouwd. Misschien ben je ermee opgegroeid: goede cijfers, goed gedrag, goed je best doen. Pas als het goed is, mag je tevreden zijn. Pas als het perfect is, mag je rusten.

Die logica neem je ongemerkt mee naar binnen. Je beoordeelt je eigen proces:

• Ik zou dit nu toch wel losgelaten moeten hebben.
• Blijkbaar leer ik niet snel genoeg.
• Als ik echt gegroeid was, zou dit me niet meer raken.

Je hoofd maakt van jouw innerlijke beweging een soort rapportcijfer. Maar je lichaam vertelt iets anders. Zodra je jezelf beoordeelt, merk je vaak:

• je ademhaling wordt hoger;
• je kaken spannen zich;
• je borst of buik voelt strak;
• je gedachten worden sneller en kritischer.

Je valt samen met het oordeel. Er ontstaat nauwelijks ruimte om te onderzoeken wat er eigenlijk speelt.

Voorbeeld: je hebt besloten om minder hard te oordelen over een familielid. De eerstvolgende keer dat jullie elkaar zien, merk je dat je toch weer geïrriteerd raakt. Onderweg naar huis denk je: Zie je wel, ik ben geen steek opgeschoten. In dat moment zie je alleen de irritatie als ‘fout’, terwijl je ook zou kunnen zien: ik merk het sneller op dan vroeger, en ik wíl iets anders. Dát is óók groei.

"Je groeit niet door alles goed te doen, maar door te zien wat er in je gebeurt wanneer het schuurt."

💡 In welke situatie heb jij jezelf laatst beoordeeld als ‘niet goed genoeg’, terwijl je eigenlijk midden in een leerproces zat?

Als loslaten niet lukt — en waarom dat geen mislukking is

Er zijn van die thema’s die blijven terugkomen. Een oude pijn, een hardnekkige overtuiging, een gevoel van verantwoordelijkheid dat maar niet van je schouders wil glijden. Je zou het graag gewoon loslaten. En toch.

Je besluit: Nu is het genoeg. Ik laat het los. Een week later merk je dat hetzelfde gevoel zich opnieuw aandient. De teleurstelling kan dan groot zijn. Alsof je wéér bent teruggevallen, wéér op hetzelfde punt staat.

Maar loslaten is geen knop die je omzet. Het is een proces waarin verschillende lagen van jou – hoofd, hart, lichaam, oude patronen – ieder hun eigen tempo hebben.

Voorbeeld: iemand draagt al jaren het gevoel dat hij tekortschiet in zijn werk. Hij heeft boeken gelezen, gesprekken gevoerd, inzichten gekregen. Toch voelt hij in spannende momenten steeds weer dezelfde spanning in zijn borst en buik. Zijn eerste neiging is: Ik dacht dat ik hier al klaar mee was. Waarom lukt het me niet? Pas wanneer hij erkent dat deze laag dieper zit dan één inzicht kan oplossen, verandert er iets. Hij hoeft niet langer boos op zichzelf te zijn omdat hij ‘nog niet klaar’ is.

Wat je niet kunt loslaten, wijst vaak naar iets dat belangrijker is dan je dacht. Een oude pijn, een onuitgesproken verlangen, een stukje van jezelf dat nog gezien wil worden.

"Wat nog niet loslaat, is niet tegen je — het probeert je iets te laten zien."

💡 Als je kijkt naar iets dat je maar niet loskrijgt: wat zou het jou kunnen willen vertellen over wat er in jou nog aandacht nodig heeft?

Weerstand als kompas voor groei — niet als bewijs van falen

Weerstand voelt zelden aangenaam. Ze kan zich laten voelen als:

• tegenzin om naar binnen te kijken;
• irritatie zodra iemand iets bij je spiegelt;
• vermoeidheid of loomheid zodra je stilvalt;
• een stem die zegt: Laat maar, het heeft toch geen zin.

In een goed/fout-denken lijkt weerstand al snel een bewijs dat je het niet goed doet. Als ik echt bezig was met persoonlijke groei, zou ik dit toch gewoon aangaan?

Maar in werkelijkheid is weerstand vaak een grensgebied: je staat op de scheidslijn tussen je oude, vertrouwde patroon en een nieuwe, onbekende beweging. Je systeem weet nog niet of het daar wel veilig is. En dus trekt het aan de rem.

Voorbeeld: een vrouw is gewend om alles voor anderen op te lossen. Ze wil dat patroon doorbreken en oefent met meer bij zichzelf blijven. De eerste keren dat ze een verzoek weigert, voelt haar hele lichaam in opstand komen: spanning in haar keel, een knoop in haar buik, gedachten die roepen dat ze egoïstisch is. Als ze dit ziet als bewijs dat ze het verkeerd doet, stopt ze. Als ze het ziet als signaal dat ze een oude laag heeft geraakt, kan ze er juist nieuwsgierig mee blijven.

Weerstand vraagt niet om veroordeling, maar om nabijheid. Ze wil dat je blijft kijken, blijft voelen, blijft luisteren – in plaats van jezelf weg te zetten als zwak of moeilijk.

"Weerstand is niet de vijand van je ontwikkeling, maar de plek waar je ontwikkeling zichtbaar wordt."

💡 Waar in jouw leven voel je nu weerstand tegen een verandering waarvan je óók weet dat die je goed zou doen?

Merk je dat jouw weerstand vaak samenvalt met vasthouden aan het bekende, terwijl er ergens in jou een verlangen naar meer innerlijke ruimte leeft? In dit blog onderzoek je wat jou werkelijk vrij maakt, hoe angst, gewoonte en oude zelfbeelden je onbewust laten vasthouden, en hoe kleine keuzes je stap voor stap meer ademruimte geven. Het helpt je om vrijheid niet uit te stellen tot ‘later’, maar vandaag al te ervaren in hoe je denkt, voelt en kiest. Lees meer in: Vrijheid begint waar vasthouden stopt.

Drie vragen die je helpen groeien voorbij goed en fout

In plaats van jezelf af te rekenen op wat lukt of niet lukt, kun je je aandacht verleggen naar wat er nu in jou gebeurt. Drie eenvoudige vragen helpen daarbij. Ze zijn geen trucje, maar een manier om in gesprek te komen met jezelf.

• Wat voel ik nu echt?

Deze vraag haalt je uit de automatische piloot van oordeel. In plaats van direct te denken dit is fout of dit zou anders moeten, ga je voelen:

• Waar in mijn lichaam speelt dit zich af?
• Is er spanning, warmte, druk, leegte?
• Hoe is mijn ademhaling?

Je hoeft niets op te lossen. Alleen opmerken. Door letterlijk in je lijf te landen, wordt wat je voelt minder vaag en bedreigend. Het krijgt vorm.

• Waarom raakt dit mij zo?

Niet om eindeloos te analyseren, maar om zacht te onderzoeken:

• Herken ik dit gevoel van vroeger?
• Aan wie of wat doet deze situatie me denken?
• Wil er misschien een oud verhaal gezien worden, bijvoorbeeld: ik moet sterk zijn, ik mag niet falen, ik moet het voor iedereen goed maken?

Je hoeft het niet precies te weten. Het feit dát je erbij stilstaat, is al een beweging van oordeel naar bewustzijn.

• Wat vraagt dit nu van mij — loslaten, of juist even vasthouden met mildheid?

Loslaten is niet altijd: weg ermee. Soms vraagt iets juist om even vastgehouden te worden met zachtheid, voordat het überhaupt kan verschuiven.

• Misschien kun je een beetje controle loslaten: één gedachte minder serieus nemen, één verwachting versoepelen.
• Misschien vraagt het om een praktische stap: een gesprek voeren, een grens aangeven, een pauze nemen.
• En soms is het eerlijkste antwoord: Ik kan het nu nog niet loslaten, en dat is oké.

Voorbeeld: iemand merkt dat hij steeds boos wordt op zijn partner, terwijl hij weet dat er oud verdriet onder zit. Bij de derde vraag merkt hij: Ik kan dit verdriet nu nog niet loslaten, maar ik kan wel stoppen met mezelf te veroordelen dat het er is. Die kleine verschuiving maakt het al lichter.

"Groeien is niet per se sneller loslaten, maar eerlijker kijken naar wat nu mogelijk is."

💡 Welke van deze drie vragen zou jou vandaag kunnen helpen om minder te oordelen over jezelf en meer te luisteren naar wat er in je leeft?

Hoe goed/fout-denken je relaties en dagelijkse keuzes beïnvloedt

De manier waarop je naar jezelf kijkt, neem je mee in je contact met anderen. Als je jezelf voortdurend beoordeelt, is de kans groot dat je — vaak onbewust — ook met een meetlat naar de ander kijkt.

Je merkt het in gesprekken:

• je reageert snel met adviezen of oordelen;
• je vindt dat de ander het anders had moeten doen;
• je voelt schaamte of schuld als jij zelf iets ‘fout’ hebt gedaan.

Voorbeeld: een collega vertelt dat een project is mislukt. Als jouw innerlijke wereld in goed/fout staat, hoor je al snel: Hoe kon je dat nou doen? of je schiet meteen in oplossingen. Of je zit thuis tegenover iemand die je lief is en je hoort jezelf iets zeggen dat ‘goed’ en verstandig klinkt, terwijl er vanbinnen vooral spanning en verdriet leven. Als je gewend raakt om naar jezelf te kijken met meer openheid, kun je eerder vragen: "Wat raakte je hier het meest?" of "Wat heb je hiervan geleerd?" De toon verschuift van beoordeling naar ontmoeting.

Ook in je keuzes speelt dit mee. Zolang je vooral bezig bent met het goed willen doen, kies je vaak vanuit angst: angst om te falen, om afgewezen te worden, om niet te voldoen. Wanneer je langzaam leert om het goed/fout-kader los te laten, ontstaat er ruimte om te kiezen vanuit iets anders: wat klopt voor mij? Wat voelt waar, zelfs als het spannend is?

"Hoe minder je jezelf veroordeelt, hoe vrijer je wordt om keuzes te maken die echt bij je passen."

💡 In welke relatie of situatie zou het je helpen om minder te focussen op goed of fout, en meer op wat waar en eerlijk voelt?

Wil je verder onderzoeken hoe jij van binnenuit het roer kunt nemen, in plaats van je leven te laten sturen door automatische patronen en verwachtingen? In dit blog lees je hoe innerlijk leiderschap begint met zien waar jij stuurt en waar je je laat leiden, en hoe je stap voor stap kiest voor een richting die echt klopt voor jou. Het helpt je om minder vanuit goed/fout en meer vanuit rust, waarden en je eigen kompas te leven. Lees meer in: Innerlijk leiderschap: zo word jij de echte CEO van je eigen leven.

Conclusie: Elke stap is waardevol — groeien voorbij goed en fout

Als je gewend bent om jezelf te meten, voelt het misschien vreemd om je proces niet langer in goed of fout te verdelen. Alsof er dan geen houvast meer is. Maar precies daar begint een andere vorm van zekerheid: niet de zekerheid dat je het goed doet, maar de zekerheid dat je met aandacht aanwezig bent bij wat er in je gebeurt.

Persoonlijke groei ziet er in het echt vaak heel gewoon uit:

• een keer je grens voelen en die serieus nemen;
• opmerken dat je weerstand voelt, en toch blijven ademen;
• herkennen dat je jezelf keihard veroordeelt, en besluiten om één zin zachter te formuleren naar jezelf;
• merken dat je iets nog níet kunt loslaten, en dat niet langer zien als falen.

Loslaten is geen wedstrijd die je kunt winnen. Het is een voortdurende beweging tussen vasthouden aan wat je kent en ruimte maken voor wat je nog niet kent. Soms zet je een grote stap, soms een heel kleine. Soms voelt het licht, soms juist zwaar. Maar elke keer dat je bereid bent eerlijk te kijken, groeit er iets in jou.

Als je later terugkijkt op je leven, zie je waarschijnlijk niet meer precies wanneer je iets ‘goed’ of ‘fout’ hebt gedaan. Wat blijft, zijn de momenten waarop je eerlijker werd naar jezelf, waarin je durfde te voelen wat er écht in je leefde en één keuze maakte die beter klopte voor jou. Dat zijn vaak geen grote mijlpalen, maar stille verschuivingen die je leven stap voor stap meer van jou maken.

"Je ontwikkeling laat zich niet vangen in goed of fout — ze laat zich zien in hoe eerlijk je durft te zijn naar jezelf."

Misschien is dit de uitnodiging voor nu: niet harder je best doen om goed los te laten, maar zachter worden in hoe je naar jezelf kijkt terwijl je oefent.

Vrijheid begint niet bij méér doen, maar bij minder vasthouden.  

Begin met loslaten, stap voor stap →

Ontdek meer...

Hier zijn enkele aanvullende artikelen die je inspireren om los te laten wat je beperkt en je te richten op wat je vrij maakt:

• Controle Verliezen en Innerlijke Rust Vinden
  Leer hoe je door controle los te laten meer innerlijke rust kunt ervaren en je kunt openstellen voor nieuwe mogelijkheden.
• Loslaten voor Beginners (Met een Knipoog)
  Verken praktische en luchtige manieren om te beginnen met loslaten en een lichter leven te leiden.

Veelgestelde vragen over loslaten, goed en fout en persoonlijke groei

Is het erg als ik iets maar niet kan loslaten? Nee. Wat niet loslaat, wijst vaak op een diepere laag in jou die aandacht vraagt — zoals oude pijn, een gemis of een beschermingspatroon dat je lang heeft geholpen.

Hoe merk ik dat ik vastzit in goed/fout-denken over mezelf? Je merkt het aan een strenge innerlijke toon, het gevoel dat je pas mag ontspannen als je het ‘goed’ hebt gedaan, en lichamelijke signalen zoals spanning, een hoge ademhaling of onrust.

Wat kan ik doen als mijn weerstand tegen verandering heel sterk voelt? Zie weerstand als grensgebied tussen oud en nieuw: blijf erbij met nieuwsgierigheid, adem bewust rustiger en kies één kleine stap in plaats van het hele patroon in één keer te willen doorbreken.

Moet ik alles loslaten, of mag ik ook iets vasthouden? Je hoeft niet alles los te laten; soms vraagt iets juist om even vastgehouden te worden met mildheid, totdat je voelt dat er ruimte ontstaat om een volgende stap te zetten.

Hoe kan ik de drie vragen praktisch in mijn dagelijks leven gebruiken? Koppel ze aan vaste momenten, bijvoorbeeld na een lastig gesprek of ’s avonds voor het slapen: wat voel ik, waarom raakt dit mij, en wat vraagt dit nu van mij — loslaten, of juist even vasthouden met zachtheid.

Wekelijks een helder moment van rust en richting

Ontvang wekelijks inspiratie over loslaten, innerlijke vrijheid en persoonlijke groei — rustig, zuiver en rechtstreeks in je mailbox. Afmelden kan op elk moment

Groet,

Gerrit