Van Spanning naar Innerlijke rust
Jij en Loslaten
Jij en Loslaten
13 min

Van spanning in je lichaam naar innerlijke rust — hoe loslaten ruimte maakt in jouw dagelijks leven

13 min

Spanning ontstaat vaak niet door de situatie zelf, maar door wat je vanbinnen van jezelf vraagt: overtuigingen, verwachtingen en oude patronen houden je zenuwstelsel in de hoogste versnelling. Door spanning te zien als signaal in plaats van als mislukking, je lichaam erbij te betrekken en bewuster te kiezen welke gedachten je voedt, ontstaat er stap voor stap meer ademruimte. Innerlijke rust blijkt dan geen toeval, maar het gevolg van minder vasthouden en meer loslaten in je dagelijks leven.


Drie vragen om even bij stil te staan

  • Waar in jouw lichaam merk je als eerste dat je jezelf onder druk zet? → Je lijf laat vaak eerder dan je hoofd zien waar je spanning vasthoudt.
  • Welke gedachte voelt voor jou als een gegeven waarheid, terwijl het misschien vooral een oud patroon is? → Door die zin eerlijk te onderzoeken, ontstaat ruimte om anders met jezelf om te gaan.
  • Welke ene keuze zou vandaag al een beetje meer rust in jouw dag kunnen brengen? → Eén bewuste verschuiving richting zachtheid is genoeg om de beweging van spanning naar innerlijke rust te beginnen.

Van spanning naar innerlijke rust — loslaten als weg naar meer ruimte in jezelf

Spanning lijkt vaak iets van het moment: een drukke dag, een volle agenda, een lastig gesprek. Maar veel van de stress en innerlijke onrust die je voelt, ontstaat niet door de situatie zelf, maar door wat je vanbinnen gelooft over jezelf, de ander of de wereld.

Gedachten als:

  • "Ik moet het goed doen."
  • "Ik mag geen fouten maken."
  • "Ik moet sterk zijn."

klinken misschien redelijk, maar zetten je systeem voortdurend onder druk. Je raakt verstrikt in moeten, vergelijken, aanpassen en presteren. Je lichaam doet mee: een hoge adem, spanning in je kaken, een beklemmend gevoel op je borst.

Voor je het weet voelt het alsof spanning je standaardstand is. Je kunt 's avonds naast iemand op de bank zitten en toch voelen dat je vanbinnen nog in de hoogste versnelling staat.

"Innerlijke rust begint niet wanneer alles buiten je kalm is, maar wanneer je vanbinnen stopt met jezelf opjagen."

💡 Welke overtuiging in jou zorgt voor een constante spanning die je moeilijk kunt loslaten?

Loslaten betekent in deze context niet dat je alles maar laat waaien. Het is de keuze om niet langer vast te houden aan gedachten die je inperken, verkrampen of uitputten. Niet omdat de wereld om je heen verandert, maar omdat jij verandert in hoe je erop reageert.

Innerlijke rust is geen toeval. Het is een gevolg van de beweging van vasthouden naar loslaten — in je denken, in je lichaam en in hoe je jezelf benadert.


Het beginpunt: spanning zien voor wat het is — een signaal, geen mislukking

Spanning voelt vaak als iets dat weg moet: hoe sneller, hoe beter. Je wilt ontspannen, dóór kunnen, functioneren. Maar spanning is niet je vijand. Het is een signaal.

Je lichaam laat zien dat er ergens in jou iets onder druk staat:

  • een verwachting die je jezelf oplegt;
  • een overtuiging waar je aan vastzit;
  • een grens die je overschrijdt.

Zolang je spanning ziet als bewijs dat je het niet goed doet, zet je er nóg een laag spanning bovenop. Je raakt in een innerlijke loop: je voelt onrust → je beoordeelt jezelf → je probeert harder je best te doen → je lichaam trekt nog verder samen.

Wat gebeurt er wanneer je spanning gaat zien als informatie in plaats van als vijand? Als een lichaam dat zegt: "Hier houd jij jezelf vast. Hier wordt het te veel."

Voorbeeld: iemand merkt dat hij vóór elk overleg een knoop in zijn maag voelt. Jarenlang heeft hij dat gezien als bewijs dat hij niet stevig genoeg is. Pas wanneer hij die spanning gaat benaderen als signaal, ziet hij wat eronder ligt: de overtuiging dat hij altijd iedereen tevreden moet houden. Dat inzicht maakt de weg vrij om los te laten — niet de vergadering, maar de eis aan zichzelf.

💡 Als je eerlijk kijkt: waar in je lichaam voel jij het eerst dat je jezelf onder druk zet?


Van automatische gedachte naar bewuste keuze — wat je gelooft kleurt je rust

Veel overtuigingen zijn zó vertrouwd geworden, dat ze niet meer aanvoelen als gedachten maar als waarheid. Je herkent ze aan zinnen als:

  • "Ik moet eerst… voordat ik mag ontspannen."
  • "Als ik het loslaat, gaat het mis."
  • "Als ik niet sterk ben, val ik door de mand."

Dit zijn vormen van innerlijk vasthouden. Je brein heeft ze jarenlang geoefend en je lichaam reageert er direct op met spanning.

De weg naar innerlijke rust begint bij het herkennen van die automatische zinnen. Niet om ze te veroordelen, maar om ze te zien als wat ze zijn: oude beschermingsmechanismen.

"Vasthouden aan oude overtuigingen geeft schijnveiligheid, maar kost je elke dag een beetje rust."

Loslaten begint met vragen als:

  • Is deze gedachte nu, op dit moment, écht waar?
  • Helpt deze gedachte mij om vrijer en eerlijker te leven?
  • Wat gebeurt er in mijn lichaam als ik deze gedachte geloof?

Voorbeeld: iemand is gewend te denken: "Ik mag geen fouten maken." Elke keer dat er iets misgaat, voelt haar lijf spanning, schaamte, onrust. Als ze die zin gaat onderzoeken, merkt ze dat het een oude stem is van vroeger — niet de werkelijkheid van nu. Stap voor stap laat ze die overtuiging los en vervangt haar door: "Ik mag leren." De situatie verandert niet direct, maar haar lichaam wel: de adem zakt, de kramp neemt af.

💡 Welke gedachte in jou voelt als een gegeven feit, terwijl het misschien vooral een oud patroon is dat je nog steeds vasthoudt?


Hoe loslaten in je lichaam begint — van verkramping naar ademruimte

Je kunt een overtuiging niet alléén in je hoofd loslaten. Je lijf moet meekrijgen dat het veilig is om spanning te laten zakken. Zonder je lichaam blijft loslaten een gedachte, geen ervaring.

Je herkent verkramping aan signalen als:

  • een hoge, onrustige ademhaling;
  • druk op je borst of een steen op je maag;
  • aangespannen kaken of schouders;
  • een lijf dat ‘aan’ blijft staan, ook als je op de bank zit.

Zodra je merkt dat je in spanning schiet, kun je drie dingen doen:

  • Stoppen — even niet verder duwen of oplossen.
  • Voelen — opmerken wat er gebeurt in je lijf, zonder het weg te duwen.
  • Ademen — een paar rustige, lage ademhalingen, alsof je je buik zachtjes van binnenuit ruimte geeft.

"Je lichaam vertelt je eerder dan je gedachten dat het tijd is om los te laten."

Voorbeeld: een vrouw voelt elke keer als ze ‘nee’ wil zeggen, hoe haar keel dichtklapt en haar adem hoog wordt. Jarenlang heeft ze dat moment overschreeuwd door alsnog ‘ja’ te zeggen. Nu oefent ze om even te blijven, precies bij die spanning. Ze voelt haar keel, ademt rustig en zegt dan met zachte stem: "Nee, dit wordt me te veel." Haar lijf trilt, maar zakt daarna. Dit is loslaten in actie: niet de situatie wegmaken, maar de spanning door zich heen laten bewegen.

💡 Wat gebeurt er in jouw lichaam wanneer je spanning even niet wegduwt, maar er één ademhaling bij blijft?


Van spanning vasthouden naar rust toelaten — kleine keuzes met groot effect

Innerlijke rust ontstaat zelden door één grote beslissing. Het zit in eenvoudige, dagelijkse verschuivingen waarin je kiest voor zachtheid in plaats van controle, voor eerlijkheid in plaats van aanpassen.

Je verschuift van:

  • alles zelf willen dragen → naar hulp durven vragen;
  • je emoties wegduwen → naar toelaten wat je voelt;
  • jezelf opjagen → naar je eigen tempo serieus nemen.
  • "Rust is niet iets dat je verdient als alles af is, maar iets dat je mag toestaan terwijl het leven doorgaat."

Voorbeeld: iemand heeft de gewoonte om elke dag door te werken tot alles ‘klaar’ is. Toch voelt hij al maanden dat hij leegloopt. Op een dag besluit hij: om 20.00 uur sluit ik de laptop, ook als de lijst niet leeg is. In het begin voelt dat onrustig en schuldig. Maar na een paar weken merkt hij dat zijn lijf ontspant, zijn nachten rustiger worden en zijn dagen lichter voelen. De omstandigheden zijn niet perfecter, maar hij houdt minder vast.

Elke keer dat je zo’n keuze maakt, laat je een beetje spanning los en nodig je meer rust uit. Niet als einddoel, maar als manier van leven.

💡 Welke concrete keuze zou vandaag al een beetje meer rust in je dag kunnen brengen?

Wil je verder onderzoeken waarom ontspannen vaak niet lukt, juist op de momenten dat je er het meest naar verlangt? Lees meer in: Ontspannen lukt niet zolang je het probeert — rust begint wanneer jij stopt met streven. In dat blog ontdek je hoe innerlijke patronen en de druk om het goed te doen je ontspanning blijven ondermijnen, en hoe loslaten in plaats van harder je best doen ruimte maakt voor echte rust. Zo verschuif je stap voor stap van voortdurend ‘aan’ staan naar meer ontspanning en aanwezigheid in jezelf.

Vind het inzicht dat jou vandaag verder brengt

Tip: gebruik 1–2 woorden. Klik op ‘Zoek jouw thema in de blogs’ of druk op Enter.


Helpende overtuigingen — van innerlijke criticus naar innerlijke bedding

Als je ruimte maakt door oude, beklemmende overtuigingen los te laten, ontstaat er een soort leegte. Dat kan onwennig voelen. Je brein zoekt van nature houvast.

Daarom is het belangrijk om bewust te kiezen welke gedachten je wél wilt voeden. Niet als trucje, maar als eerlijke, helpende zinnen die je systeem tot rust brengen.

Voorbeelden van helpende overtuigingen:

  • "Ik ben genoeg zoals ik ben."
  • "Ik mag leren, proberen en groeien."
  • "Ik hoef het niet perfect te doen om waardevol te zijn."
  • "Ik mag rust nemen, ook als nog niet alles af is."

Voorbeeld: iemand die zichzelf jarenlang heeft opgejaagd met de gedachte "Ik moet sterk zijn" kiest een nieuwe zin: "Ik mag mens zijn." In het begin voelt dat bijna verboden. Maar telkens wanneer hij spanning voelt opbouwen, herinnert hij zichzelf daaraan. Zijn lichaam reageert: de adem wordt dieper, zijn schouders zakken. De innerlijke criticus maakt langzaam plaats voor een innerlijke bedding.

"Wat je vanbinnen tegen jezelf zegt, bepaalt of je systeem verder verstrakt of eindelijk mag uitademen."

💡 Welke ene zin zou jij jezelf vandaag willen meegeven als zachte, heldere bevestiging?


De rol van reflectie — eerlijk kijken naar wat je vasthoudt

Van spanning naar innerlijke rust bewegen is geen rechtlijnig traject. Het is een proces van telkens opnieuw kijken: waar houd ik vast, waar mag ik loslaten, waar kies ik voor vertrouwen?

Reflectie helpt je om niet terug te glijden in oude automatische patronen. Je kunt bijvoorbeeld aan het eind van de dag kort stilstaan bij drie vragen:

  • Waar voelde ik vandaag spanning in mijn lichaam?
  • Welke gedachte hing daaronder?
  • Welke keuze maakte ik daarna — vasthouden of loslaten?

Niet om jezelf te beoordelen, maar om je bewustzijn te vergroten. Hoe meer je ziet, hoe vrijer je wordt om anders te kiezen.

Voorbeeld: je zit met je partner aan de keukentafel en merkt dat je vooral aan het regelen en oplossen bent, terwijl je lijf spanning aangeeft. Op het moment dat je toegeeft dat het je te veel wordt en samen even stilvalt, merk je hoe er iets verschuift: minder druk, meer aanwezigheid.

Een vrouw merkt dat ze elke dag vlak voor een vergadering onrustig wordt. Door dit een week lang te observeren, ziet ze het patroon: ze gaat harder praten en meer pleasen. De tweede week oefent ze ermee om vóór de vergadering een paar keer rustig te ademen en zichzelf te herinneren aan: "Ik hoef niets te bewijzen." De spanning verdwijnt niet direct, maar ze voelt meer grond onder haar voeten.

💡 Wat zie jij als je een paar dagen eerlijk observeert waar jouw spanning ontstaat — en welke keuzes je daarna maakt?


Conclusie: van spanning naar innerlijke rust — loslaten als dagelijkse beweging

Innerlijke rust is geen magisch eindpunt waar je ooit voorgoed aankomt. Het is een beweging die je steeds opnieuw maakt: van verkramping naar ademruimte, van oude overtuigingen naar nieuwe keuzes, van hard vasthouden naar zacht loslaten.

Spanning laat je zien waar je jezelf nog onder druk zet. Loslaten begint wanneer je dat signaal serieus neemt, in plaats van het weg te drukken. Je betrekt je lichaam, onderzoekt je gedachten en kiest bewust welke innerlijke stem je wilt volgen.

"Je hoeft niet spanningsvrij te leven om innerlijke rust te ervaren — je hoeft alleen te stoppen met alles in jezelf nog strakker aan te draaien."

Je hoeft niet in één keer een ander mens te worden. Eén ademhaling, één gedachte, één keuze kan genoeg zijn om vandaag al iets meer rust in jezelf te voelen.

Vrijheid begint niet bij méér doen, maar bij minder vasthouden.

Begin met loslaten, stap voor stap.

Vrijheid begint niet bij méér doen, maar bij minder vasthouden.  

Begin met loslaten, stap voor stap →


Ontdek meer...

Hier zijn enkele andere artikelen die je verder kunnen begeleiden in het vinden van rust en het loslaten van spanning:


Veelgestelde vragen over spanning en innerlijke rust

Wat bedoel je met ‘spanning is een signaal en geen mislukking’? Spanning laat zien dat er ergens in jou iets onder druk staat: een verwachting, een overtuiging of een grens die je overschrijdt. Als je spanning gaat zien als informatie in plaats van bewijs dat je faalt, ontstaat er ruimte om eerlijk te kijken waar je jezelf vasthoudt en wat je mag loslaten.

Hoe weet ik welke overtuigingen mijn innerlijke onrust voeden? Je herkent ze aan terugkerende zinnen als: "Ik moet eerst… voordat ik mag ontspannen", "Als ik het loslaat, gaat het mis" of "Ik mag geen fouten maken." Zodra je merkt dat zo’n zin spanning in je lichaam oproept, weet je dat er een oud, vasthoudend patroon actief is. Dat bewust zien is de eerste stap richting loslaten.

Waarom is alleen ‘anders denken’ niet genoeg om rust te vinden? Omdat je lijf net zo hard meespeelt als je hoofd. Je kunt een overtuiging wel cognitief begrijpen, maar zolang je lichaam in de verkramping blijft (hoge adem, spanning in kaken, druk op je borst), voelt er weinig echt anders. Daarom begint loslaten pas echt wanneer je ook met adem, aandacht en aanwezigheid in je lichaam oefent.

Hoe kan ik in het dagelijks leven meer innerlijke rust toelaten zonder alles om te gooien? Innerlijke rust ontstaat vooral door kleine verschuivingen: een moment stoppen in plaats van doorduwen, één taak minder dragen, eerder je grenzen uitspreken of op tijd de laptop sluiten. Zulke keuzes laten spanning zakken en geven je zenuwstelsel het signaal dat het veilig is om te ontspannen, midden in de drukte die er gewoon nog is.

Wat als de spanning steeds terugkomt, doe ik dan iets fout? Nee. Van spanning naar innerlijke rust bewegen is geen lineair traject, maar een terugkerende beweging. Oude overtuigingen en reflexen kunnen opnieuw opduiken, juist in spannende periodes. Elke keer dat je spanning herkent, je lichaam erbij betrekt en bewust kiest voor loslaten in plaats van harder vasthouden, versterk je de nieuwe weg. Dat is precies het proces.


Wekelijks een helder moment van rust en richting

Ontvang wekelijks inspiratie over loslaten, innerlijke vrijheid en persoonlijke groei — rustig, zuiver en rechtstreeks in je mailbox. Afmelden kan op elk moment

 

 

   

 

Groet,

Gerrit


Veelgestelde vragen over Loslaten

Wat betekent loslaten in mijn dagelijks leven?

Loslaten is stoppen met vasthouden aan wat je belemmert: emoties, gedachten, overtuigingen. Het is een innerlijke beweging die ruimte creëert voor rust en groei.

Waarom blijft iets me emotioneel raken, zelfs als ik het wil loslaten?

Omdat er vaak nog een emotionele lading of onbewuste overtuiging onder zit. Pas als je die herkent en doorvoelt, kan het echt loskomen.

Wat verandert er als ik leer loslaten?

Je voelt je lichter, rustiger en helderder. Je laat je minder leiden door oude triggers en ervaart meer vrijheid in hoe je reageert.

Hoe zet ik de eerste stap naar loslaten?

Door te vertragen, te voelen en niets te forceren. Gebruik de 3 vragen om los te laten en merk wat er vanzelf begint te verschuiven.

Is loslaten ook wetenschappelijk onderbouwd?

Ja. Verschillende wetenschappelijke onderzoeken tonen aan dat loslaten bewezen positieve effecten op je gezondheid, relaties en veerkracht.

Leer meer op:
https://www.gerritvanderheide.com/wetenschappelijke-voordelen-van-loslaten/

✉️ Ontvang wekelijks een blog die niet duwt of trekt — maar ruimte in jezelf maakt.