Een meisje tekent God. Wanneer de juf zegt dat niemand weet hoe God eruitziet, antwoordt ze: ‘Maar nu wel.’ Het perspectief van mogelijkheden zit in die onbevangenheid. Kinderen weten niet méér; ze sluiten mogelijkheden minder snel uit.
Ervaring helpt je realistisch te blijven, maar kan je nieuwsgierigheid ook voorbijlopen. Een oud ‘doe maar normaal’, angst voor kritiek of de gedachte dat je ergens te oud voor bent, maakt van een mogelijkheid bij voorbaat een onhaalbaar plan. Soms probeer je vooral teleurstelling te voorkomen. Je begint niet met schilderen omdat je geen talent denkt te hebben, terwijl je misschien gewoon plezier wilt beleven aan het proberen.
Loslaten vraagt niet dat je gelooft dat alles mogelijk is. Het betekent dat je een eerste oordeel niet meteen als definitieve waarheid behandelt. Onderzoek een idee voordat je het afwijst. Je hoeft niet te weten of je ergens goed in wordt om nieuwsgierig te mogen beginnen.
Drie vragen om even bij stil te staan
- Welk idee of verlangen heb jij ooit terzijde geschoven omdat je dacht dat het toch niets zou worden? → Misschien heb je nooit werkelijk onderzocht of het onmogelijk was, maar vooral aangenomen dat het niet zou lukken.
- Wanneer beoordeel jij iets al voordat het de kans heeft gekregen om te ontstaan? → Denk aan gedachten als ‘dat kan toch niet’, ‘wie zit daarop te wachten?’ of ‘daar ben ik niet goed genoeg voor’.
- Wat zou je graag eens willen proberen als je vooraf niet hoefde te weten hoe het afloopt? → Misschien hoeft het niet meteen ergens toe te leiden, maar mag je iets eerst vanuit nieuwsgierigheid ontdekken.
De kracht van onbevangenheid en creativiteit — ruimte voelen in jezelf
Er zijn van die verhalen die je bijblijven. Niet omdat ze groots zijn, maar omdat ze iets fundamenteels in je raken.
Zoals het verhaal van het meisje in de klas dat met volle overgave aan het tekenen is.
De juf vraagt: ‘Wat teken je?’
Het meisje antwoordt: ‘God.’
De juf fronst en zegt: ‘Maar niemand weet toch hoe God eruitziet?’
Waarop het meisje eenvoudig antwoordt:
‘Maar nu wel.’
Ik vind het een prachtig verhaal.
Niet alleen vanwege het ontwapenende antwoord, maar vooral omdat het iets laat zien over twee verschillende manieren van kijken.
De juf redeneert vanuit wat bekend is. Niemand weet hoe God eruitziet, dus hoe kun je hem dan tekenen? Dat is een heel begrijpelijke vraag.
Het meisje heeft daar geen last van. Ze probeert niet iets te bewijzen wat niemand weet. Ze geeft eenvoudig vorm aan wat zij zich voorstelt.
Waar de juf een grens ziet in wat we weten, ziet het meisje ruimte voor haar verbeelding.
En misschien zit daar wel iets in wat we als volwassenen gemakkelijk vergeten.
Misschien zien kinderen niet méér mogelijkheden dan volwassenen. Misschien sluiten ze er alleen minder snel een uit.
Naarmate we ouder worden, leren we steeds beter beoordelen wat verstandig, haalbaar en realistisch is. We doen ervaring op, krijgen verantwoordelijkheden en ontdekken dat niet ieder idee uitvoerbaar is.
Gelukkig maar. Die ervaring helpt ons om zorgvuldige keuzes te maken.
Maar soms gebeurt er ongemerkt iets anders. We gaan mogelijkheden al beoordelen voordat we ze werkelijk hebben onderzocht.
Misschien herken je dat wanneer je een nieuw idee hebt. Je voelt enthousiasme, ziet iets voor je of krijgt plotseling zin om iets anders te proberen. Maar bijna tegelijkertijd begint je hoofd vragen te stellen.
Kan dit wel? Mag dit wel? Is dit niet raar?
Misschien voel je zelfs iets van spanning. Je wilt graag iets nieuws onderzoeken, maar merkt tegelijk hoe vertrouwd het is om te blijven bij wat je al kent.
En voordat je werkelijk iets hebt geprobeerd, is het enthousiasme alweer verdwenen.
Het meisje uit het verhaal hoeft niet eerst te weten of haar tekening klopt. Ze laat haar verbeelding niet wachten op toestemming.
Ze begint gewoon.
Wanneer je gezonde verstand je nieuwsgierigheid voorbijloopt
Stel dat iemand tijdens een gesprek enthousiast vertelt over een nieuw idee.
Een andere manier van werken, een bijzondere reis of een activiteit die hij altijd al eens heeft willen proberen.
Nog voordat hij is uitgesproken, hoor je jezelf misschien zeggen:
‘Ja, maar dat is natuurlijk behoorlijk duur.’
‘Dat hebben anderen vast al geprobeerd.’
‘Ik vraag me af of daar iemand op zit te wachten.’
Misschien zijn het terechte bezwaren. Je hebt ervaring, ziet mogelijke problemen en wilt voorkomen dat iemand onnodig teleurgesteld raakt.
Maar wat als die ander nog helemaal niet bezig was met een definitief plan?
Wat als hij alleen iets wilde verkennen?
Dan kan jouw reactie iets afsluiten wat nog maar net begonnen was.
Waar eerst enthousiasme was, ontstaat ineens de noodzaak om een idee te verdedigen. De ander moet uitleggen waarom het haalbaar is, terwijl hij misschien vooral nieuwsgierig was naar wat eruit zou kunnen ontstaan.
En precies dat doen we ook bij onszelf.
Je krijgt een ingeving en voordat je er werkelijk aandacht aan hebt gegeven, ben je al bezig met de bezwaren.
Misschien heb je iets vergelijkbaars eerder geprobeerd en viel het tegen. Of je hebt geleerd dat je vooral verstandig moet zijn en geen onnodige risico’s moet nemen.
Die ervaringen zijn waardevol. Maar ze vertellen niet automatisch hoe een nieuwe situatie zal verlopen.
Soms is ons gezonde verstand zo snel met een antwoord dat onze nieuwsgierigheid niet eens meer aan het woord komt.
Daarmee wordt voorzichtigheid iets anders dan zorgvuldig afwegen.
Je onderzoekt niet langer wat er mogelijk is, maar zoekt vooral bevestiging voor wat je eigenlijk al hebt besloten.
En zonder dat je het merkt, wordt je wereld een stukje beperkter.
Welke grenzen heb je ooit van anderen overgenomen?
Veel van wat we tegenwoordig verstandig of realistisch vinden, hebben we niet helemaal zelf bedacht.
We zijn opgegroeid met ervaringen, verwachtingen en uitspraken van mensen om ons heen. Ouders, leraren en andere belangrijke personen wilden ons iets leren over de wereld en ons voorbereiden op het leven.
Misschien herken je zinnen als:
‘Doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg.’
‘Blijf wel met beide benen op de grond.’
‘Je moet natuurlijk niet te veel verwachten.’
Op zichzelf zijn dat geen verkeerde boodschappen. Ze kunnen helpen om zorgvuldig te blijven en teleurstellingen te voorkomen.
Maar stel dat een kind enthousiast vertelt dat het later schrijver wil worden.
Een ouder kan vragen: ‘Wat leuk! Waar zou jouw boek over gaan?’
Maar ook: ‘Weet je wel hoe moeilijk het is om daar je geld mee te verdienen?’
Beide reacties kunnen voortkomen uit betrokkenheid. Toch nodigen ze uit tot iets heel anders.
Bij de eerste krijgt het kind ruimte om zijn belangstelling te onderzoeken. Bij de tweede moet het idee onmiddellijk voldoen aan een praktische voorwaarde.
Dat betekent niet dat je kinderen nooit mag vertellen hoe de werkelijkheid in elkaar zit. Natuurlijk moeten ze ook leren omgaan met grenzen en teleurstellingen.
Maar misschien hoeven we niet bij iedere eerste ingeving al de eindbestemming te bespreken.
Wat goedbedoeld begint als bescherming, kan ongemerkt veranderen in een overtuiging die iemand jarenlang met zich meedraagt. Wil je daar meer over ontdekken? Lees dan ook Waarom aannames in de opvoeding kinderen kunnen beperken.
Misschien draag je zelf nog zo’n grens met je mee.
Je zou best iets nieuws willen proberen, maar ergens klinkt nog steeds die vertrouwde boodschap dat je vooral realistisch moet blijven.
En natuurlijk mag je realistisch zijn.
Maar van wie heb je eigenlijk de overtuiging overgenomen dat jouw idee niet realistisch is? Heb je dat werkelijk onderzocht, of klinkt een oude conclusie inmiddels zo vertrouwd dat je haar niet meer ter discussie stelt?
💡 Welke mogelijkheid heb jij ooit losgelaten omdat iemand anders vond dat die niet bij je paste?
Misschien ben je nergens te oud voor, behalve in je eigen gedachten
Stel je een vrouw van ruim zestig voor die graag Spaans zou willen leren.
Ze reist regelmatig, houdt van andere culturen en vindt het prachtig wanneer ze mensen in hun eigen taal hoort praten.
Al jaren denkt ze erover om lessen te nemen.
Maar telkens wanneer het idee opkomt, volgt vrijwel onmiddellijk dezelfde gedachte.
‘Op mijn leeftijd begin je daar toch niet meer aan?’
Misschien vertelt ze zichzelf dat ze vroeger al moeite had met vreemde talen en dat ze inmiddels vast niet meer zo gemakkelijk leert.
Dus doet ze niets.
Terwijl ze eigenlijk helemaal niet van plan was om vloeiend Spaans te leren spreken.
Ze wilde gewoon wat woorden begrijpen. Tijdens een reis een gesprekje kunnen voeren, iets kunnen bestellen of iemand in zijn eigen taal begroeten.
Maar nog voordat ze begonnen is, heeft ze haar idee beoordeeld alsof ze een examen moet halen.
Dat vind ik zo’n herkenbare manier waarop we onszelf kunnen beperken.
We maken van een eenvoudige belangstelling soms iets waarin we goed moeten worden.
Je kunt pas gaan schilderen als je talent hebt. Je kunt pas muziek maken als je gevoel voor ritme hebt. En een nieuwe taal leren heeft alleen zin wanneer je haar uiteindelijk behoorlijk beheerst.
Maar wie heeft die voorwaarden eigenlijk bedacht?
Misschien mag je iets ook gewoon doen omdat het je leuk lijkt. Omdat je nieuwsgierig bent. Omdat je wilt ervaren hoe het is om iets nieuws te ontdekken.
Dat betekent niet dat leeftijd, omstandigheden of mogelijkheden geen rol spelen. Soms vragen nieuwe activiteiten meer tijd, oefening of aanpassing dan vroeger.
Maar dat is iets anders dan vooraf besluiten dat iets niet meer voor je is weggelegd.
Misschien heeft die vrouw over een jaar nog steeds moeite met Spaanse werkwoorden.
Maar misschien heeft ze inmiddels ook veel gelachen tijdens de lessen, nieuwe mensen ontmoet en ontdekt hoeveel plezier ze beleeft aan iets wat ze jarenlang heeft uitgesteld.
Dan heeft haar eerste stap meer opgeleverd dan ze vooraf had kunnen bedenken.
Niet omdat ze zo goed Spaans spreekt.
Maar omdat ze zichzelf weer iets heeft toegestaan.
Wat probeer je vast te houden wanneer je iets niet durft te proberen?
Wanneer je merkt dat je een mogelijkheid steeds opnieuw afwijst, is het interessant om verder te kijken dan de praktische bezwaren.
Misschien gaat het niet alleen om de vraag of iets haalbaar is. Misschien wil je voorkomen dat je teleurgesteld raakt, dat anderen je uitlachen of dat blijkt dat je ergens helemaal niet goed in bent.
Dat zijn begrijpelijke gevoelens. Niemand vindt het prettig om afgewezen te worden of ergens vol verwachting aan te beginnen en vervolgens te merken dat het tegenvalt.
En juist daarom kan het aantrekkelijk zijn om een idee bij voorbaat af te schrijven.
Zolang je nergens aan begint, hoef je ook niet te ervaren dat iets misschien niet lukt.
Je voorkomt een mogelijke teleurstelling, maar betaalt daar soms een andere prijs voor: je ontdekt ook niet wat er had kunnen ontstaan.
Misschien is dat de diepere laag van vasthouden en loslaten in dit verhaal.
Wat je vasthoudt, is soms niet de overtuiging dat iets onmogelijk is, maar de behoefte om vooraf zeker te weten dat het mogelijk is.
Je wilt weten of het lukt voordat je begint, of je ergens aanleg voor hebt voordat je het probeert en of anderen jouw idee zullen waarderen voordat je het deelt.
Maar sommige antwoorden kun je pas vinden door ervaring op te doen.
Vertrouwen hoeft daarom niet altijd vooraf aanwezig te zijn. Soms groeit het juist onderweg, wanneer je ontdekt dat je kunt leren en bijsturen. Lees daarover ook Vertrouwen opbouwen: je hoeft de hele oversteek niet te kunnen overzien.
Dat betekent niet dat je belangrijke beslissingen zonder voorbereiding moet nemen. Er zijn situaties waarin risico’s en mogelijke gevolgen zorgvuldig moeten worden afgewogen.
Maar lang niet iedere mogelijkheid vraagt meteen om een definitieve beslissing.
Je hoeft niet je baan op te zeggen om een andere richting te onderzoeken. Je hoeft geen schilder te worden om een keer een penseel vast te pakken. En je hoeft niet vooraf te weten of iets jarenlang bij je past om er nieuwsgierig naar te mogen zijn.
Soms is de eerste stap kleiner dan de beslissing die je in gedachten al van jezelf verlangt.
En misschien wordt die stap pas mogelijk wanneer je de behoefte loslaat om de uitkomst al te kennen.
Onbevangenheid vraagt niet om minder verstand, maar om iets meer ruimte
Misschien zou je na het lezen van dit verhaal kunnen denken dat we allemaal weer wat meer als kinderen moeten worden. Minder nadenken, meer fantaseren en vooral niet zo moeilijk doen.
Maar dat is niet wat ik bedoel.
Als volwassenen beschikken we over kennis, ervaring en verantwoordelijkheidsgevoel. Die hoeven we niet op te geven.
Het gaat niet om ieder idee voor mogelijk houden of alle twijfels negeren. Het gaat om het moment waarop je begint te oordelen.
Er is een groot verschil tussen een idee onderzoeken en vervolgens besluiten dat het niet haalbaar is, of het al afwijzen voordat je werkelijk hebt gekeken.
Misschien kun je die twee momenten iets verder uit elkaar houden.
Eerst luisteren naar wat iemand werkelijk bedoelt. Eerst nieuwsgierig worden naar een idee dat bij je opkomt. Eerst onderzoeken welke mogelijkheden er zijn.
En daarna pas beoordelen wat haalbaar, verstandig en passend is.
Je hoeft niets uit te voeren alleen omdat je het kunt bedenken. Maar je mag iets wel de kans geven om te ontstaan.
Dat is wat het meisje in de klas ons laat zien. Ze hoeft niet te weten wat anderen van haar tekening vinden. Ze hoeft geen kunstenaar te worden of haar voorstelling te verdedigen.
Ze is gewoon bezig iets te maken.
En misschien mogen we onszelf die vrijheid ook wat vaker gunnen.
Niet alles hoeft nuttig te zijn. Niet iedere activiteit hoeft ergens toe te leiden en niet ieder idee hoeft een succes te worden. Soms ligt de waarde juist in het ontdekken zelf.
💡 Wat zou jij graag eens willen doen als het niet onmiddellijk goed, nuttig of succesvol hoefde te zijn?
Misschien hoef je alleen iets minder snel nee te zeggen
Wat zou er gebeuren wanneer je een mogelijkheid de volgende keer niet meteen afwijst?
Misschien vertelt iemand je over een idee dat je in eerste instantie vreemd vindt. In plaats van uit te leggen waarom het waarschijnlijk niet werkt, vraag je hoe diegene het voor zich ziet.
Misschien denk je al jarenlang dat een bepaalde activiteit niets voor jou is. Maar deze keer besluit je het een middag te proberen.
Of je merkt dat je opnieuw tegen jezelf zegt dat je ergens niet goed genoeg voor bent, terwijl je eigenlijk nauwelijks ervaring hebt opgedaan.
Je hoeft die gedachte niet te vervangen door de overtuiging dat je alles kunt. Je kunt ook gewoon erkennen dat je het nog niet weet.
En juist dat maakt verschil.
Want zolang je denkt dat je iets niet kunt, lijkt de mogelijkheid afgesloten. Wanneer je erkent dat je het nog niet weet, ontstaat ruimte om het te onderzoeken.
Misschien ontdek je dat het inderdaad niets voor je is. Dan heb je iets geleerd.
Maar misschien ontdek je ook dat je meer plezier hebt dan verwacht, iets gemakkelijker leert dan je dacht of dat een idee tot iets leidt wat je vooraf niet had kunnen bedenken.
Je hoeft niet vooraf te weten welke ontdekking je zult doen. Je hoeft alleen bereid te zijn om een mogelijkheid niet onmiddellijk af te sluiten.
Misschien hoef je niet méér mogelijkheden te bedenken. Misschien hoef je er alleen minder snel een uit te sluiten.
En jij? Waar loop jij steeds opnieuw tegenaan?
Misschien begrijp je heel goed wat er speelt.
Maar toch blijven dezelfde gedachten,
gevoelens of patronen terugkomen.
Wat blijf jij vasthouden?
Conclusie: wat zou jij opnieuw durven ontdekken?
Ik moet nog weleens denken aan dat meisje in de klas.
De juf zegt dat niemand weet hoe God eruitziet.
En het meisje antwoordt:
‘Maar nu wel.’
Misschien is het mooiste aan dat verhaal de vanzelfsprekendheid waarmee ze iets laat ontstaan, zonder zich eerst af te vragen of het wel kan.
Wij hebben als volwassenen veel geleerd. We beschikken over kennis, ervaring en het vermogen om verstandig af te wegen wat mogelijk is. Dat hoeven we niet kwijt te raken.
Maar misschien zijn we onderweg ook mogelijkheden gaan afwijzen voordat we ze werkelijk hebben onderzocht.
Niet alleen omdat we weten wat er mis kan gaan, maar soms omdat we bang zijn voor teleurstelling, kritiek of het gevoel dat we ergens niet goed genoeg voor zijn.
En zolang we die gevoelens proberen te voorkomen, blijven we misschien vasthouden aan grenzen die we allang niet meer hebben onderzocht.
Niet alles wat je bedenkt, kan werkelijkheid worden. Maar wanneer je telkens vooraf besluit dat iets niet kan, ontdek je ook nooit wat er misschien wél mogelijk was.
Misschien begint vrijheid daarom niet met de overtuiging dat je alles kunt, maar met de bereidheid om iets nog niet te weten.
En de volgende keer dat je hoofd zegt: ‘Dat kan toch helemaal niet?’, mag je misschien eerst eens nieuwsgierig worden.
Wat zou er in jouw leven nog kunnen ontstaan als je het niet al had afgewezen voordat het een kans kreeg?
Wat jij vasthoudt,
houdt jou ook vast.
Als je verder wilt ontdekken hoeveel mogelijkheden je jezelf nog toestaat
Het verhaal van het meisje laat zien hoe waardevol het is om niet onmiddellijk te oordelen. Maar die onbevangenheid raakt aan meer dan creativiteit. Ook de vragen die je stelt, de dromen die je serieus neemt en de ruimte die je jezelf geeft om iets nieuws te proberen, bepalen welke mogelijkheden je werkelijk onderzoekt.
- Wat de film Radical je laat zien over de kracht van een eerlijke vraag in jouw leven
Wat gebeurt er wanneer je een kind niet onmiddellijk vertelt wat het moet weten, maar nieuwsgierig wordt naar wat het zelf ontdekt? Aan de hand van de film Radical laat deze blog zien hoe een oprechte vraag ruimte kan openen voor inzichten en mogelijkheden die anders verborgen blijven. - Kenmerken van creatieve mensen: waarom loslaten ruimte maakt voor nieuwe ideeën
Creativiteit vraagt niet altijd om bijzonder talent. Soms gaat het er vooral om dat je een eerste ingeving de kans geeft te ontstaan voordat je beslist of ze goed genoeg is. Ontdek hoe het uitstellen van je oordeel ruimte kan geven aan ideeën die je anders misschien nooit had onderzocht. - De kracht van dagdromen: wat gun jij jezelf alleen in gedachten?
Misschien draag je al jarenlang een verlangen met je mee dat je nauwelijks nog serieus neemt. Niet omdat het verdwenen is, maar omdat je jezelf hebt overtuigd dat het niet verstandig of realistisch genoeg is. Ontdek hoe je ruimte kunt geven aan wat belangrijk voor je is, zonder vooraf te weten waar het naartoe leidt.
Veelgestelde vragen over het perspectief van mogelijkheden
Wat betekent het perspectief van mogelijkheden? Het perspectief van mogelijkheden betekent dat je niet ieder idee onmiddellijk afwijst omdat je nog niet weet of het haalbaar is. Je blijft nieuwsgierig naar wat je kunt onderzoeken, terwijl je tegelijkertijd rekening houdt met de werkelijkheid. Zo geef je nieuwe ervaringen een kans voordat je definitieve conclusies trekt.
Waarom kijken kinderen soms onbevangener naar mogelijkheden dan volwassenen? Kinderen hebben doorgaans minder ervaring met praktische beperkingen en kunnen daardoor gemakkelijker vanuit hun verbeelding iets nieuws onderzoeken. Volwassenen hebben geleerd om risico’s, gevolgen en haalbaarheid beter in te schatten. Die kennis is waardevol, maar kan er soms ook voor zorgen dat we iets afwijzen voordat we het werkelijk hebben onderzocht.
Hoe kan ik leren om minder snel in beperkingen te denken? Begin met herkennen wanneer je een idee onmiddellijk beoordeelt als onmogelijk, vreemd of niet goed genoeg. Vraag jezelf af wat je werkelijk weet en wat je vooral verwacht of aanneemt. Soms ontdek je dat je iets eerst kunt uitproberen zonder meteen te beslissen of je ermee verder wilt.
Betekent onbevangen kijken dat ik mijn gezonde verstand moet loslaten? Nee, onbevangenheid betekent niet dat je risico’s moet negeren of ieder idee moet uitvoeren. Het gaat erom dat je ruimte geeft aan nieuwsgierigheid en verbeelding voordat je zorgvuldig beoordeelt wat verstandig en haalbaar is. Je kunt openstaan voor nieuwe mogelijkheden en tegelijkertijd realistische keuzes blijven maken.
Wat kan ik doen als ik iets nieuws wil proberen, maar bang ben dat het mislukt? Onderzoek wat je werkelijk aanspreekt in het idee en of je het op een eenvoudige, haalbare manier kunt uitproberen. Je hoeft niet onmiddellijk ergens goed in te zijn of vooraf te weten wat het oplevert. Soms geeft één ervaring je meer duidelijkheid dan blijven nadenken over alles wat misschien verkeerd kan gaan.