Je hebt een drukke week achter de rug en zit eindelijk alleen op de bank. Niemand vraagt nog iets van je. Toch blijven je gedachten doorgaan. Je denkt aan wat je beter had kunnen doen, aan afspraken die nog geregeld moeten worden en aan het gevoel dat je eigenlijk wat meer tijd voor jezelf zou moeten nemen. Wanneer een vriendin vraagt hoe het met je gaat, typ je bijna automatisch: Druk, maar verder prima. Maar is dat eigenlijk wel zo? Misschien weet je precies wat je allemaal hebt gedaan, terwijl je nauwelijks hebt stilgestaan bij hoe het werkelijk met je gaat.
Eerlijk naar jezelf kijken is iets anders dan voortdurend over jezelf nadenken. Je kunt precies weten waardoor je moe bent, waarom een opmerking je raakt of welke gewoontes je wilt veranderen, zonder werkelijk aandacht te geven aan wat je voelt. Soms wordt zelfreflectie zelfs een nieuwe vorm van zelfkritiek. Je ontdekt iets over jezelf en bedenkt onmiddellijk wat je voortaan beter moet doen. Zo kan het verlangen naar persoonlijke ontwikkeling ongemerkt dezelfde innerlijke druk versterken waarvan je juist vrijer wilde worden.
Loslaten begint niet altijd met een oplossing, een nieuw inzicht of een plan om jezelf te veranderen. Soms begint het ermee dat je herkent aan welke verwachtingen je vasthoudt en welke gevoelens je liever niet wilt ervaren. Door even niet te proberen jezelf te verbeteren, kun je eerlijker zien wat er in je gebeurt. Dat betekent niet dat je moeilijke omstandigheden moet accepteren of niets hoeft te veranderen. Het betekent dat je jezelf eerst de ruimte geeft om te begrijpen wat werkelijk aandacht nodig heeft, zonder van alles wat je voelt onmiddellijk een nieuw probleem te maken.
Drie vragen om even bij stil te staan
- Wat gebeurt er in jou wanneer eindelijk niemand meer iets van je vraagt? → Misschien merk je dat je gedachten onmiddellijk nieuwe verplichtingen bedenken of dat je onrustig wordt zodra er niets meer te doen is.
- Wanneer verandert eerlijk naar jezelf kijken bij jou in jezelf verbeteren? → Misschien ontdek je dat je moe bent en vind je meteen dat je beter je grenzen moet bewaken. Of je voelt onzekerheid en besluit dat je nu eindelijk aan je zelfvertrouwen moet werken.
- Welk gevoel probeer je misschien te vermijden door er onmiddellijk een verklaring of oplossing voor te zoeken? → Soms is het gemakkelijker om over verdriet, onzekerheid of vermoeidheid na te denken dan om werkelijk toe te laten dat je je zo voelt.
Het bericht dat ze bijna gedachteloos verstuurt
Het is vrijdagavond wanneer een vrouw thuiskomt van haar werk.
Ze heeft een drukke week achter de rug. Er waren verschillende afspraken, een paar ingewikkelde gesprekken en tussendoor steeds weer mensen die een beroep op haar deden. Wanneer een collega vastliep, dacht ze mee. Toen er onverwacht iets moest worden afgerond, bleef ze wat langer en ook thuis waren er genoeg dingen die aandacht vroegen.
Ze heeft geprobeerd alles zo goed mogelijk te regelen. Dat doet ze eigenlijk altijd.
De laatste dagen voelde ze zich behoorlijk moe, maar ze heeft er weinig aandacht aan besteed. Er was immers steeds iets anders dat eerst moest gebeuren en ze nam zich voor om in het weekend wat rustiger aan te doen.
Nu zit ze eindelijk op de bank.
Ze heeft iets gegeten, de keuken opgeruimd en een kop thee gezet. Buiten wordt het langzaam donker en voor het eerst die dag hoeft ze nergens meer naartoe. Ze kijkt even voor zich uit en merkt hoe prettig het is dat er vanavond niets meer op haar programma staat.
Dan licht haar telefoon op.
Een berichtje van een vriendin die ze al een tijdje niet heeft gesproken.
Hé, hoe gaat het eigenlijk met je? We hebben elkaar al een tijdje niet gesproken.
Ze glimlacht. Wat lief dat haar vriendin aan haar denkt.
Bijna automatisch begint ze een antwoord te typen.
Goed hoor! Beetje druk, maar verder prima.
Ze wil er nog iets achter zetten over haar werk en natuurlijk vragen hoe het met haar vriendin gaat. Maar voordat ze het bericht verstuurt, blijft haar blik hangen bij de woorden die ze zojuist heeft geschreven.
Verder prima.
Is dat eigenlijk wel zo?
Ze heeft de afgelopen weken verschillende keren verteld dat het goed met haar ging. Tegen collega’s, familie en kennissen die vroegen hoe ze het maakte. Dat antwoord kwam meestal vanzelf. Er was immers niets bijzonders aan de hand. Ze ging naar haar werk, had haar dagelijkse bezigheden en deed wat er van haar werd verwacht.
Toch merkt ze nu dat die woorden eigenlijk weinig zeggen over hoe ze zich voelt.
Ze weet precies hoe haar werkweek is verlopen. Ze kan vertellen welke afspraken ze heeft gehad, wat er is gebeurd en wat er volgende week allemaal moet worden geregeld.
Maar wanneer haar vriendin oprecht vraagt hoe het met háár gaat, weet ze niet onmiddellijk wat ze moet antwoorden.
Dat verbaast haar.
Ze is voortdurend bezig geweest met wat er moest gebeuren en wat anderen nodig hadden. En nu ze eindelijk even alleen is, merkt ze hoe weinig aandacht ze heeft besteed aan wat er ondertussen in haarzelf omging.
Ze legt haar telefoon naast zich neer.
Het bericht blijft nog even onbeantwoord.
De verwachtingen die je ook zonder anderen blijft meedragen
De vrouw is iemand die graag haar verantwoordelijkheid neemt. Ze vindt het belangrijk haar werk goed te doen, afspraken na te komen en rekening te houden met de mensen om haar heen.
Daar heeft ze in haar leven veel aan gehad. Mensen weten dat ze betrouwbaar is en ze haalt zelf voldoening uit wat ze doet.
Toch merkt ze de laatste tijd dat die betrokkenheid steeds vaker gepaard gaat met een gevoel van druk.
Wanneer iemand haar iets vraagt, vindt ze het moeilijk om te zeggen dat het niet uitkomt. Als een gesprek anders verloopt dan ze had gehoopt, blijft ze daar soms de hele avond over nadenken. En wanneer iemand misschien niet tevreden over haar is, raakt haar dat meer dan ze zou willen.
Ze wil niemand teleurstellen.
Misschien heeft ze vroeger geleerd dat je hard moet werken en niet te snel moet klagen. Misschien werd er thuis veel waarde gehecht aan verantwoordelijkheid of heeft ze ergens de overtuiging ontwikkeld dat anderen altijd op haar moeten kunnen rekenen.
Waar die verwachtingen precies vandaan komen, weet ze niet meer.
Maar ze zijn zo vertrouwd geworden dat ze nauwelijks nog als verwachtingen voelen.
Ze lijken eenvoudigweg bij haar te horen.
Daardoor hoeft niemand haar er voortdurend aan te herinneren dat ze haar best moet doen. Dat doet ze inmiddels zelf.
Zelfs op een vrije avond kan ze het gevoel hebben dat ze haar tijd nuttig moet besteden. Wanneer ze eindelijk niets hoeft te doen, denkt ze aan wat ze nog zou kunnen regelen. En als ze merkt dat ze moe is, vraagt ze zich bijna onmiddellijk af waarom ze niet beter voor zichzelf heeft gezorgd.
Zo kunnen verwachtingen die ooit van buitenaf kwamen langzaam veranderen in regels die je jezelf blijft opleggen.
Dat betekent niet dat haar verantwoordelijkheidsgevoel verkeerd is. Misschien is haar betrokkenheid juist iets wat werkelijk bij haar past.
Maar er is een verschil tussen graag iets voor iemand betekenen en het gevoel hebben dat je niemand mag teleurstellen.
Net zoals er een verschil is tussen zorgvuldig willen werken en jezelf voortdurend beoordelen op alles wat je beter had kunnen doen.
Wanneer die verschillen vervagen, kun je ook in je vrije tijd blijven leven naar eisen waaraan niemand je op dat moment houdt.
Misschien denk je dat je vooral last hebt van wat anderen van je verwachten, terwijl je inmiddels zelf degene bent geworden die de lat steeds opnieuw hoog legt.
Wil je dat verder onderzoeken? Lees dan Leven naar andermans verwachtingen — en hoe je ophoudt jezelf daarin te verlaten.
De vrouw uit het verhaal zit inmiddels alleen thuis. Er is niemand die iets van haar vraagt en toch voelt ze zich niet werkelijk vrij van alles waaraan ze denkt te moeten voldoen.
Misschien zit daar al een eerste belangrijke ontdekking.
Dat je niet alleen kunt vasthouden aan wat anderen van je verwachten, maar ook aan het beeld van iemand die altijd alles goed moet doen.
En zolang je dat beeld vanzelfsprekend blijft vinden, kun je jezelf zelfs op momenten van rust nauwelijks toestaan om eenvoudigweg te zijn zoals je je op dat moment voelt.
Je kunt veel over jezelf weten en toch voorbijgaan aan wat je voelt
De vrouw neemt een slok van haar inmiddels lauwe thee en denkt terug aan haar werkweek.
Er zijn een paar gesprekken geweest die haar meer hebben geraakt dan ze op dat moment wilde toegeven. Een collega reageerde nogal kortaf op iets wat ze had voorgesteld en tijdens een andere afspraak kreeg ze nauwelijks gelegenheid om uit te leggen waarom ze ergens anders over dacht.
Ze heeft daar achteraf behoorlijk veel over nagedacht.
Misschien had ze het anders moeten zeggen. Misschien was de ander gewoon druk of had ze de opmerking te persoonlijk opgevat. En bij dat laatste gesprek had ze misschien wat duidelijker voor zichzelf moeten opkomen.
Dat zijn allemaal mogelijke verklaringen.
Toch valt haar nu iets op.
Ze heeft uitgebreid nagedacht over wat er gebeurde, wat anderen bedoelden en wat ze zelf anders had kunnen doen. Maar ze heeft nauwelijks stilgestaan bij wat die gesprekken werkelijk met haar deden.
Terwijl ze eraan terugdenkt, merkt ze een lichte spanning in haar buik.
Vrijwel onmiddellijk probeert ze te begrijpen waar die spanning vandaan komt.
Komt het door haar werk? Is ze te lang doorgegaan? Moet ze haar grenzen beter bewaken of haar dagen anders indelen?
Voordat ze het weet, is ze alweer bezig met mogelijke oplossingen.
Dat is op zichzelf heel begrijpelijk. Nadenken helpt ons om gebeurtenissen te begrijpen, problemen op te lossen en goede keuzes te maken.
Maar soms gebruiken we datzelfde vermogen om ongemerkt afstand te houden van wat we voelen.
Wanneer iets ons raakt, zoeken we naar een verklaring. Zodra we denken te begrijpen waardoor het komt, willen we weten wat we kunnen doen om het te veranderen.
En misschien voelen we ons daardoor even wat zekerder.
Want zolang je bezig bent met wat je moet doen om een gevoel kwijt te raken, hoef je niet werkelijk stil te staan bij hoe ongemakkelijk dat gevoel op dit moment is.
Dat kan op allerlei manieren gebeuren.
Je voelt verdriet en begint uitgebreid na te denken over hoe je het kunt verwerken. Je bent onzeker en zoekt naar manieren om je zelfvertrouwen te vergroten. Of je merkt dat je uitgeput bent en maakt onmiddellijk een plan om voortaan beter met je energie om te gaan.
Daar hoeft niets verkeerd aan te zijn.
Het kan heel waardevol zijn om oorzaken te begrijpen en veranderingen aan te brengen wanneer die nodig zijn.
Maar wat als je zo snel naar een verklaring of oplossing zoekt dat je nauwelijks nog opmerkt wat er in je gebeurt?
Je kunt heel goed begrijpen waarom je iets voelt en toch afstand blijven houden van dat gevoel wanneer je het onmiddellijk probeert te veranderen.
Misschien herken je dat ook wanneer je na een moeilijk gesprek blijft piekeren.
Je wilt precies weten waarom iets je zo raakt, wat de ander werkelijk bedoelde en hoe je kunt voorkomen dat je er opnieuw last van krijgt.
Maar misschien ben je vooral verdrietig omdat iemand iets heeft gezegd wat je pijn deed.
En misschien vind je het moeilijk om dat verdriet werkelijk toe te laten.
De vrouw merkt dat ze haar eigen gevoelens vaak behandelt alsof het problemen zijn die zo snel mogelijk opgelost moeten worden.
Daardoor krijgt ze nauwelijks de gelegenheid om eerst te erkennen hoe het werkelijk met haar gaat.
Maar die avond ontdekt ze nog iets anders.
Iets wat ze niet had verwacht.
Zelfs loslaten stond op haar lijstje
Op het kleine tafeltje naast de bank ligt een schrift.
Ze heeft het een paar weken geleden gekocht omdat ze graag wat meer aandacht aan zichzelf wilde besteden. Ze had gelezen hoe waardevol het kan zijn om regelmatig stil te staan bij je gedachten, gevoelens en gewoontes.
Dat sprak haar aan. Ze merkte immers al langer dat ze zo druk was met haar verantwoordelijkheden dat ze nauwelijks nog wist wat ze zelf nodig had.
Op een zondagmiddag had ze daarom bewust tijd vrijgemaakt om eens eerlijk naar zichzelf te kijken.
Met een kop thee, haar nieuwe schrift en het voornemen om beter te begrijpen waarom ze zich de laatste tijd zo onrustig voelde.
Wanneer ze het schrift nu openslaat, leest ze terug wat ze destijds heeft opgeschreven.
Ik moet beter mijn grenzen bewaken. Ik moet minder piekeren over wat anderen van me vinden. Ik moet meer aandacht aan mezelf besteden.
En iets verderop staat nog een zin.
Ik moet leren om los te laten.
Ze blijft er even naar kijken.
Het waren allemaal goede voornemens. Ze wilde beter voor zichzelf zorgen, minder afhankelijk worden van de mening van anderen en wat meer rust ervaren.
Daar is op zichzelf niets mis mee.
Maar ineens valt haar iets op.
Zelfs op het moment waarop ze eindelijk aandacht aan zichzelf wilde besteden, was ze vooral bezig geweest met wat er nog niet goed ging.
Ze had ontdekt dat ze moe was en zichzelf onmiddellijk verteld dat ze beter haar grenzen moest bewaken.
Ze had gemerkt dat ze vaak piekerde en daar de opdracht van gemaakt om minder na te denken over wat anderen van haar vonden.
En toen ze inzag dat ze voortdurend vasthield aan verwachtingen, vond ze dat ze nu eindelijk eens moest leren loslaten.
Wat begon als een poging om zichzelf beter te begrijpen, was ongemerkt veranderd in een lijst van alles wat ze nog moest verbeteren.
Dat inzicht raakt haar.
Want misschien is dit precies wat ze al jarenlang doet.
Wanneer ze merkt dat iets moeilijk gaat, probeert ze te ontdekken hoe ze het beter kan aanpakken. Wanneer ze verdrietig is, wil ze weten hoe ze dat verdriet kan verwerken. En zodra ze onzekerheid voelt, vindt ze dat ze aan haar zelfvertrouwen moet werken.
Ze is voortdurend bezig om vooruit te komen, zichzelf te ontwikkelen en dingen beter te doen.
Zelfs wanneer ze merkt dat die voortdurende inspanning haar uitput, probeert ze er opnieuw iets aan te verbeteren.
Er is iets merkwaardigs aan de hand.
Ze verlangt naar rust, maar maakt van rust nemen een opdracht. Ze wil minder streng voor zichzelf zijn, maar vindt dat ze daar harder aan moet werken.
En zelfs van loslaten heeft ze iets gemaakt waarin ze beter moet worden.
Wanneer zelfs loslaten iets wordt wat je goed moet doen, blijf je jezelf beoordelen op wat nog niet lukt.
Dat is een ongemakkelijke ontdekking.
Want het betekent niet dat haar voornemens verkeerd waren. Misschien heeft ze er op sommige momenten ook werkelijk iets aan gehad.
Maar de manier waarop ze naar zichzelf kijkt, is nauwelijks veranderd.
Steeds opnieuw ontdekt ze iets waaraan ze volgens zichzelf nog moet werken.
En daardoor is er eigenlijk nooit een moment waarop ze mag erkennen hoe het op dit moment met haar gaat, zonder daar meteen een volgende opdracht aan te verbinden.
Misschien is dat wel het verschil tussen eerlijke zelfreflectie en jezelf voortdurend beoordelen.
Bij zelfreflectie probeer je te begrijpen wat er gebeurt. Bij zelfkritiek verandert wat je ontdekt al snel in een oordeel over wat je verkeerd doet of beter zou moeten kunnen.
Dat verschil lees je ook in Zelfreflectie versus zelfkritiek: wat gebeurde er in mij?.
De vrouw slaat haar schrift dicht.
Ze heeft vanavond geen behoefte om nog een nieuw voornemen op te schrijven.
Ze merkt vooral hoe moe ze eigenlijk is van dat voortdurende proberen om alles goed te doen.
En voor het eerst vraagt ze zich af waarom zelfs aandacht geven aan zichzelf iets is geworden waaraan ze moet voldoen.
Wat probeer je te voorkomen door jezelf voortdurend te verbeteren?
De vrouw heeft jarenlang geleerd dat ze sterk moet zijn, haar verantwoordelijkheid moet nemen en problemen het beste kan oplossen door er iets aan te doen. Dat heeft haar ver gebracht. Ze is betrouwbaar, denkt graag mee en is gewend om niet bij de pakken neer te zitten wanneer iets tegenvalt.
Maar misschien is ze zich ondertussen ook steeds sterker gaan hechten aan het beeld van iemand die alles aankan. Iemand die haar zaken op orde heeft, anderen niet teleurstelt en weet hoe ze met moeilijke situaties moet omgaan.
Zolang het leven redelijk verloopt zoals ze gewend is, voelt dat vertrouwd.
Maar wat gebeurt er wanneer ze ontdekt dat ze moe is, onzeker wordt of verdriet heeft over iets wat ze niet kan veranderen?
Dan wordt niet alleen het gevoel zelf ongemakkelijk. Misschien raakt het ook aan haar idee van wie ze hoort te zijn.
Ze wil iemand zijn die stevig in haar schoenen staat en niet voortdurend van slag raakt. Iemand die haar grenzen bewaakt, haar eigen keuzes maakt en niet afhankelijk is van de waardering van anderen.
Wanneer ze verdriet of onzekerheid voelt, lijkt het alsof ze niet voldoet aan dat beeld.
En precies daarom kan het zo aantrekkelijk zijn om onmiddellijk aan zichzelf te gaan werken.
Als ze haar grenzen beter leert bewaken, zal ze zich waarschijnlijk minder uitgeput voelen. Wanneer ze sterker in haar schoenen staat, zullen opmerkingen van anderen haar misschien minder raken. En als ze eindelijk leert loslaten, hoeft ze zich misschien niet meer zo druk te maken over alles wat ze niet in de hand heeft.
Zo kan persoonlijke ontwikkeling ongemerkt meer worden dan een verlangen om te groeien.
Het kan ook een manier worden om gevoelens te vermijden die niet passen bij het beeld dat je van jezelf wilt behouden.
Je probeert de onzekerheid kwijt te raken omdat je graag iemand wilt zijn die zelfverzekerd is. Je zoekt een manier om verdriet achter je te laten omdat je sterk wilt blijven. En wanneer je merkt dat je weinig controle hebt over wat anderen denken of doen, probeer je misschien nog beter te leren loslaten, zodat je dat ongemak niet meer hoeft te ervaren.
Maar gevoelens laten zich niet altijd wegdenken of verbeteren.
Soms ben je verdrietig terwijl je precies begrijpt waar dat verdriet vandaan komt. Soms voel je je onzeker, ook wanneer je heel goed weet dat je voldoende kennis en ervaring hebt. En soms ben je moe omdat je werkelijk veel van jezelf hebt gevraagd.
Wat gebeurt er wanneer je die gevoelens niet langer onmiddellijk probeert te veranderen?
Misschien word je dan geconfronteerd met iets wat je liever niet wilt erkennen.
Dat je niet altijd sterk bent. Dat je niet alles onder controle hebt. En dat je, ondanks alles wat je weet en probeert, niet kunt voorkomen dat bepaalde gebeurtenissen je raken.
Juist die onzekerheid kan moeilijk te verdragen zijn wanneer je zo gehecht bent geraakt aan het beeld dat je van jezelf hebt opgebouwd.
Daar zit voor mij de diepere betekenis van loslaten.
Niet dat je jezelf moet overtuigen dat je voortaan minder streng moet zijn. Ook dat kan gemakkelijk weer een nieuwe opdracht worden.
Maar dat je begint te herkennen hoe sterk je vasthoudt aan wie je denkt te moeten zijn, en hoeveel moeite je doet om gevoelens te vermijden die daar niet bij passen.
Misschien hoef je jezelf dan niet opnieuw te verbeteren.
Misschien kun je eerst erkennen wat je zo graag probeert te voorkomen.
💡 Wat probeer jij misschien van jezelf weg te houden door steeds opnieuw te bedenken wat je aan jezelf moet verbeteren?
Een avond waarop ze even niets hoeft op te lossen
De vrouw zit nog steeds op de bank.
Haar schrift ligt dicht naast haar en haar telefoon ligt op tafel. Het is inmiddels stil in huis en ze merkt dat haar gedachten alweer op gang willen komen.
Waarom heeft ze zichzelf eigenlijk zo onder druk gezet? Hoe kan ze voorkomen dat ze opnieuw zo moe wordt? En zou ze niet eens serieus moeten nadenken over een andere manier van werken?
Ze herkent die vragen inmiddels.
Ze is gewend om problemen zorgvuldig te onderzoeken en vervolgens te bedenken wat eraan moet gebeuren. Daar is niets verkeerd aan, maar misschien hoeft ze dat vanavond niet opnieuw te doen.
Ze laat het schrift liggen en neemt even de tijd om stil te staan bij wat ze voelt.
Haar schouders zijn gespannen en ze merkt dat ze behoorlijk vermoeid is. Niet alleen van vandaag, maar van de afgelopen weken waarin er steeds iets van haar werd verwacht.
Na een tijdje voelt ze ook verdriet opkomen.
Ze weet niet precies waar het vandaan komt.
Misschien raakt het haar dat ze zo vaak probeert voor anderen klaar te staan, terwijl ze zelf nauwelijks aandacht heeft voor wat haar bezighoudt. Misschien hebben bepaalde gebeurtenissen op haar werk meer met haar gedaan dan ze wilde toegeven.
Maar het kan ook iets anders zijn.
Normaal zou ze waarschijnlijk proberen uit te zoeken wat er precies achter dat verdriet zit. Ze zou nadenken over de afgelopen weken, zoeken naar verklaringen en zich afvragen wat ze anders moet doen.
Nu merkt ze vooral dat ze verdrietig is.
Ze vindt dat ongemakkelijk. Ze heeft de neiging haar telefoon te pakken of toch maar iets nuttigs te gaan doen.
Maar voordat ze dat doet, valt het haar op hoe snel ze alweer iets zoekt waarmee ze haar aandacht kan verleggen.
Alsof ze haar gevoelens maar heel even de ruimte geeft voordat ze begint te bedenken hoe ze ervan af kan komen.
Ze besluit nog wat langer te blijven zitten.
Niet omdat ze daarmee iets bijzonders wil bereiken of omdat ze heeft besloten voortaan iedere avond uitgebreid stil te staan bij haar gevoelens.
Ze hoeft zichzelf geen nieuwe opdracht te geven.
Ze merkt gewoon wat er in haar gebeurt.
Dat ze moe is. Dat bepaalde dingen haar geraakt hebben. En dat ze het moeilijk vindt om even niet te weten waarom ze zich precies zo voelt.
Ze hoeft die gevoelens niet onmiddellijk te verklaren of te veranderen.
Dat betekent niet dat haar vermoeidheid ineens verdwijnt. Morgen kan ze zich nog net zo moe voelen en misschien blijft het verdriet voorlopig aanwezig.
Maar er verandert iets in de manier waarop ze ermee omgaat.
Ze probeert zichzelf er deze keer niet onmiddellijk vandaan te halen.
En juist daardoor merkt ze misschien voor het eerst hoeveel moeite ze normaal gesproken doet om vooral niet te hoeven ervaren wat ze voelt.
Je hoeft niet alles wat je voelt te veranderen om serieus te nemen wat er in je gebeurt.
Misschien is dat wel een van de belangrijkste ontdekkingen van die avond.
Niet dat ze eindelijk begrijpt waarom ze zich zo voelt.
Maar dat ze zichzelf even de ruimte geeft om het nog niet te weten.
Eerlijk naar jezelf kijken betekent niet dat alles aan jou ligt
Er is iets wat ik bij dit verhaal belangrijk vind.
De vrouw heeft daadwerkelijk een drukke periode achter de rug. Er zijn mensen die veel van haar vragen en misschien is de hoeveelheid werk die ze moet verzetten eenvoudigweg te groot.
Dan zou het te gemakkelijk zijn om te zeggen dat haar vermoeidheid vooral ontstaat doordat ze zichzelf onvoldoende rust toestaat of te veel van zichzelf verwacht.
Sommige omstandigheden zijn werkelijk belastend.
En wanneer je ontdekt dat iets je te veel wordt, kan het nodig zijn om daar iets aan te veranderen.
Misschien moet ze met haar leidinggevende bespreken hoe haar werk verdeeld is. Misschien wil ze duidelijker aangeven wanneer ze ergens geen tijd voor heeft of afspraken maken over haar bereikbaarheid buiten werktijd.
Dat zijn geen tekenen dat ze nog onvoldoende heeft geleerd om los te laten.
Het kunnen heel verstandige keuzes zijn.
Maar wanneer ze gewend is zichzelf voortdurend te beoordelen, kan zelfs zo’n ontdekking opnieuw aanleiding worden voor zelfkritiek.
Dan ziet ze dat ze te veel heeft gewerkt en verwijt ze zichzelf dat ze haar grenzen onvoldoende heeft bewaakt.
Ze ontdekt dat ze het moeilijk vindt om nee te zeggen en vindt dat ze daar nu eindelijk eens beter in moet worden.
Zo komt er boven op de bestaande werkdruk nog meer innerlijke druk te liggen.
Eerlijk naar jezelf kijken kan ook iets anders mogelijk maken.
Ze kan erkennen dat haar werk veel van haar vraagt en dat ze daar moe van is geworden. Ze kan zien dat ze het lastig vindt om anderen teleur te stellen, zonder zichzelf daar onmiddellijk op af te rekenen.
En vanuit dat inzicht kan ze onderzoeken wat werkelijk nodig is.
Misschien is dat meer rust. Misschien een gesprek op haar werk of een andere verdeling van verantwoordelijkheden.
Of misschien heeft ze vooral behoefte aan iemand bij wie ze even kan vertellen wat haar bezighoudt.
Het belangrijke verschil is dat niet iedere ontdekking over zichzelf onmiddellijk een oordeel hoeft te worden.
Je kunt verantwoordelijkheid nemen voor wat je doet, zonder jezelf verantwoordelijk te maken voor alles wat er gebeurt.
Je kunt erkennen dat een bepaalde overtuiging invloed heeft op je keuzes, zonder te doen alsof moeilijke omstandigheden uitsluitend door jouw manier van denken ontstaan.
En je kunt iets veranderen omdat je inmiddels beter begrijpt wat je nodig hebt, in plaats van omdat je vindt dat je jezelf eerst moet verbeteren.
Jezelf onder ogen komen betekent daarom niet dat je eindeloos naar binnen moet blijven kijken.
Soms helpt het je juist om helderder te zien welke omstandigheden om aandacht vragen.
Maar deze keer hoeft de vrouw niet onmiddellijk te besluiten wat ze maandag allemaal anders gaat doen.
Voor vanavond is het misschien voldoende dat ze heeft erkend hoe het werkelijk met haar gaat.
Het antwoord dat ze uiteindelijk verstuurt
Het is inmiddels later op de avond wanneer de vrouw haar telefoon weer oppakt.
Het bericht van haar vriendin staat nog open.
Hé, hoe gaat het eigenlijk met je? We hebben elkaar al een tijdje niet gesproken.
Daaronder ziet ze het antwoord dat ze eerder had getypt.
Goed hoor! Beetje druk, maar verder prima.
Ze leest het nog eens.
Eigenlijk is het niet eens een vreemd antwoord. Ze heeft inderdaad een drukke week achter de rug en er zijn genoeg dingen in haar leven waar ze tevreden over is.
Maar toch klopt het niet helemaal.
Want vanavond heeft ze iets opgemerkt waarvoor ze zichzelf de afgelopen weken nauwelijks tijd gaf.
Ze is moe. Ze merkt dat sommige dingen haar meer hebben geraakt dan ze dacht en ze heeft behoefte aan wat meer ruimte voor zichzelf.
Dat hoeft ze niet allemaal aan haar vriendin uit te leggen.
Ze hoeft ook niet eerst precies te begrijpen waarom ze zich zo voelt of te weten wat ze eraan gaat doen.
Ze kan eenvoudig eerlijk antwoorden.
Ze verwijdert de woorden die ze eerder had getypt en schrijft:
Lief dat je het vraagt. Ik merk dat ik eigenlijk behoorlijk moe ben de laatste tijd. Heb je binnenkort zin om een keer samen te wandelen?
Ze leest het nog even terug en verstuurt het bericht.
Daarmee is niets opgelost.
Maandag begint er gewoon weer een nieuwe werkweek. Er zullen opnieuw mensen zijn die iets van haar vragen en misschien merkt ze morgen alweer dat ze zichzelf onder druk zet.
Ook zal ze waarschijnlijk nog regelmatig proberen een verklaring te vinden voor wat ze voelt.
Dat verandert niet allemaal door één avond op de bank.
Maar er is wel iets gebeurd.
Haar antwoord ging deze keer niet over alles wat ze deed of wat er van haar werd verwacht, maar over hoe ze zich werkelijk voelde.
Ze heeft deze keer werkelijk stilgestaan bij het antwoord.
En ze heeft haar vriendin laten weten dat ze moe is, zonder daar meteen een uitgebreide verklaring of een plan om zichzelf te verbeteren aan toe te voegen.
Misschien vindt ze het fijn wanneer haar vriendin reageert en ze binnenkort samen kunnen wandelen.
Misschien zal ze dan ook iets meer vertellen over wat haar de afgelopen weken heeft beziggehouden.
Maar voorlopig hoeft ze dat niet allemaal te weten.
Ze legt haar telefoon weer naast zich neer en drinkt het laatste beetje thee.
Voor het eerst die avond is ze niet bezig met wat ze allemaal nog aan zichzelf moet veranderen.
Ze heeft eenvoudig erkend hoe het met haar gaat.
Misschien raakt dit precies aan wat jij al langer meedraagt.
Niet omdat je het niet begrijpt.
Maar omdat het nog iets met je doet.
Wat je vasthoudt, werkt vaak langer door dan je denkt.
Loslaten begint met stilstaan bij wat er vanbinnen om aandacht vraagt.
Samen kijken wat jou vasthoudt →
Eerst rustig verder lezen? Lees wat loslaten echt betekent .
Conclusie: wanneer niemand kijkt, hoef je jezelf niet te verbeteren
Aan het begin van de avond stond de vrouw op het punt haar vriendin te vertellen dat alles prima ging. Ze had een drukke week gehad, maar verder was er toch niets bijzonders aan de hand?
Pas toen ze even stilstond bij haar eigen antwoord, merkte ze hoe weinig aandacht ze eigenlijk had besteed aan wat er in haar omging.
En in het schrift dat haar moest helpen zichzelf beter te begrijpen, ontdekte ze vooral nieuwe opdrachten. Beter haar grenzen bewaken, minder piekeren en eindelijk leren loslaten.
Die avond vond ze geen oplossing voor haar vermoeidheid en kwam er ook geen antwoord op alles wat haar bezighield.
Maar toen ze haar vriendin uiteindelijk antwoordde, hoefde ze niets uit te leggen of te verbeteren. Ze kon eenvoudig vertellen dat ze moe was en graag een keer samen wilde wandelen.
Er was niets bijzonders veranderd aan haar omstandigheden. Alleen had ze zichzelf deze keer niet behandeld als een probleem dat opgelost moest worden.
Misschien begint jezelf werkelijk onder ogen komen wanneer je eerlijk kunt zien hoe het met je gaat, zonder onmiddellijk van jezelf te verlangen dat het anders moet.
Wat jij vasthoudt, houdt jou ook vast.
Verder lezen: jezelf begrijpen zonder jezelf te blijven beoordelen
Wanneer je ontdekt hoe gemakkelijk zelfreflectie kan veranderen in zelfkritiek, ontstaan er misschien ook andere vragen. Waarom voelt stilte soms ongemakkelijk? Hoe ga je eigenlijk met jezelf om? En wanneer wordt zelfs rust nemen iets waaraan je moet voldoen? Deze drie blogs verdiepen ieder een andere kant van die ontdekking.
- Wanneer stilte ongemakkelijk voelt — maar juist daar rust begint
Je hebt eindelijk een moment waarop niemand iets van je vraagt, maar zoekt toch meteen afleiding. Ontdek waarom stilte soms ongemakkelijk voelt en wat er zichtbaar kan worden wanneer je niet onmiddellijk iets anders gaat doen. - Jezelf mee als vriend of vijand: hoe je relatie met jezelf je geluk bepaalt
De manier waarop je met jezelf omgaat, neem je overal mee naartoe. Dit blog laat zien wat er gebeurt wanneer je jezelf voortdurend bekritiseert en waarom je relatie met jezelf zo belangrijk is. - Zelfopgelegde prestatiedruk komt van binnenuit
Soms vraagt niemand iets van je en houd je toch het gevoel dat je nuttig moet zijn. Lees hoe verwachtingen kunnen veranderen in innerlijke verplichtingen en waarom zelfs ontspannen daardoor als een prestatie kan voelen.
Veelgestelde vragen over jezelf onder ogen komen en zelfreflectie
Wat betekent het om jezelf werkelijk onder ogen te komen? Jezelf onder ogen komen betekent dat je eerlijk herkent wat er in je gebeurt, ook wanneer je dat liever niet zou voelen. Je merkt welke gedachten opkomen, wat je voelt en welke verwachtingen je misschien aan jezelf stelt. Daarbij hoef je niet onmiddellijk een oordeel te vormen of een oplossing te zoeken. Zo ontstaat er ruimte om jezelf beter te begrijpen zonder jezelf voortdurend te corrigeren.
Wat is het verschil tussen zelfreflectie en voortdurend over jezelf nadenken? Zelfreflectie helpt je om te begrijpen wat er in je gebeurt en hoe je op bepaalde situaties reageert. Voortdurend over jezelf nadenken kan ook een poging worden om grip te krijgen op ongemakkelijke gevoelens. Wanneer je steeds opnieuw verklaringen zoekt en plannen maakt om jezelf te veranderen, kun je het contact met wat je werkelijk voelt verliezen. Soms vraagt eerlijke zelfreflectie juist dat je even ophoudt met analyseren.
Waarom wil ik mijn gevoelens altijd onmiddellijk begrijpen of oplossen? Een verklaring of oplossing kan een gevoel van zekerheid geven. Wanneer je verdriet, vermoeidheid of onzekerheid ervaart, is het begrijpelijk dat je wilt weten waar het vandaan komt. Maar soms probeer je daarmee ook te voorkomen dat je het ongemak van dat gevoel werkelijk moet ervaren. Door te herkennen hoe snel je naar een verklaring zoekt, kun je ontdekken wat je misschien liever niet wilt voelen.
Betekent loslaten dat ik niets meer hoef te veranderen aan mijn leven? Nee. Sommige omstandigheden vragen daadwerkelijk om verandering. Misschien is je werkbelasting te hoog, worden je grenzen onvoldoende gerespecteerd of heb je praktische ondersteuning nodig. Loslaten betekent niet dat je dat allemaal moet accepteren. Het helpt je om eerst eerlijk te herkennen wat er gebeurt, welke gevoelens daarbij worden geraakt en wat je probeert vast te houden. Daardoor kun je bewuster kiezen wat werkelijk nodig is.
Hoe kan ik eerlijker naar mezelf kijken zonder er een nieuwe verplichting van te maken? Begin klein en maak van zelfreflectie geen dagelijkse prestatie. Misschien merk je tijdens een gewoon moment dat je moe bent, dat een opmerking je raakt of dat je alweer bezig bent jezelf te verbeteren. Je kunt dat eerst erkennen zonder onmiddellijk te bedenken wat je eraan moet veranderen. Wanneer jezelf begrijpen geen opdracht hoeft te worden, ontstaat er ruimte om met meer aandacht en minder innerlijke druk naar jezelf te kijken.