Ergens in geloven: ruimte maken voor wat nog niet zichtbaar is

Ergens in geloven betekent dat je ruimte maakt voor wat nog niet zichtbaar is. Niet omdat je zeker weet hoe iets zal verlopen, maar omdat wat je vandaag kunt zien niet automatisch de grens hoeft te zijn van wat morgen mogelijk blijkt.

Oude aannames kunnen die openheid ongemerkt beperken. Een gedachte als dat kan ik niet, dit is niets voor mij of straks word ik afgewezen kan zo vertrouwd raken dat je haar niet meer als gedachte ervaart, maar als een beschrijving van de werkelijkheid.

Met geloof bedoel ik hier niet een geloofsovertuiging, maar de innerlijke openheid waarmee je iets nog niet bij voorbaat uitsluit. Je hoeft geen zekerheid te hebben over de uitkomst. Het begint wanneer je het oude verhaal iets minder vast hoeft te houden en opnieuw durft te onderzoeken wat er ook zou kunnen zijn.

Drie vragen om even bij stil te staan

• Welke gedachte over jezelf of jouw mogelijkheden voelt zo vertrouwd dat je haar nauwelijks nog onderzoekt? → Juist een oude aanname kan ongemerkt bepalen wat je wel en niet voor mogelijk houdt.
• Wat probeer je te voorkomen door binnen het bekende te blijven? → Misschien gaat het niet alleen om mislukking, maar ook om afwijzing, teleurstelling, schaamte of het verlies van controle.
• Waar zou jij voor openstaan wanneer je niet eerst hoefde te bewijzen dat het kan? → Soms begint geloven niet met zekerheid, maar met de bereidheid om iets nog niet uit te sluiten.

Ergens in geloven begint waar het zichtbare ophoudt

Je kunt gemakkelijk geloven in iets waarvan je al weet dat het kan. Er is bewijs, je hebt ervaring of iemand heeft het al eerder gedaan. De stap kan spannend zijn, maar over de mogelijkheid zelf hoef je nauwelijks na te denken.

Interessanter wordt het wanneer dat bewijs ontbreekt.

Stel dat je al langere tijd rondloopt met het idee om iets anders te gaan doen in je werk. Niet omdat je huidige werk verschrikkelijk is, maar omdat een andere richting je steeds opnieuw aantrekt. Iedere keer wanneer je er serieus over nadenkt, verschijnt dezelfde gedachte:

Wie zit er nou op mij te wachten?

Die zin klinkt misschien verstandig. Je hebt inderdaad geen garantie dat iemand op jou zit te wachten, geen zekerheid dat een overstap lukt en misschien nog maar weinig ervaring waarop je kunt bouwen.

Toch gebeurt er ongemerkt meer.

Het ontbreken van bewijs vóór de nieuwe mogelijkheid begint te voelen als bewijs tégen die mogelijkheid. Je weet niet of het lukt en je hoofd maakt daarvan: dus waarschijnlijk lukt het niet.

Daarmee kan je wereld langzaam smaller worden. Niet doordat iemand een deur sluit, maar doordat je zelf niet meer onderzoekt of die deur überhaupt bestaat.

Ergens in geloven betekent dat je ruimte maakt voor wat nog niet zichtbaar is.

Je hoeft nog niet te weten wat daaruit voortkomt. Misschien blijkt de nieuwe richting uiteindelijk helemaal niet bij je te passen of ontdek je onderweg iets anders dan je had verwacht.

Het belangrijke verschil is dat wat je nu kunt zien niet meer automatisch bepaalt wat er überhaupt mogelijk mag zijn.

Wat je al gelooft, bepaalt mede wat je nog kunt zien

Aannames helpen ons voortdurend om snel betekenis te geven aan wat er gebeurt. Je hoofd vergelijkt nieuwe situaties met eerdere ervaringen, trekt conclusies en probeert in te schatten wat verstandig of veilig is.

Dat vermogen hebben we nodig, maar sommige conclusies kunnen zo vertrouwd raken dat je vergeet dat het ooit conclusies waren.

Misschien heb je meerdere keren meegemaakt dat mensen weinig belangstelling hadden voor jouw ideeën en ben je gaan geloven dat jouw inbreng kennelijk niet zoveel toevoegt. Of je hebt ooit iets geprobeerd wat mislukte en dit werkte nietveranderde langzaam in dit kan ik niet.

Daar zit een belangrijk verschil.

Wat er gebeurde is één ding. Wat je daar vervolgens over jezelf, anderen of de toekomst uit afleidde, is iets anders.

In Aannames en overtuigingen: wat onderzoek laat zien lees je meer over hoe eerdere ervaringen en herhaling overtuigingen kunnen versterken en waarom informatie die daarbij past gemakkelijker je aandacht krijgt.

Dat helpt ook verklaren waarom een oude aanname zichzelf kan blijven bevestigen.

Wanneer je gelooft dat mensen toch niet geïnteresseerd zijn in wat jij te zeggen hebt, neem je misschien minder snel het woord. Je brengt een idee voorzichtiger, trekt je sneller terug zodra iemand kritisch kijkt en onthoudt vooral de momenten waarop weinig reactie kwam.

Niet omdat je jezelf bewust tegenhoudt, maar omdat je handelt vanuit iets wat inmiddels vanzelfsprekend voelt.

Daardoor kan een aanname steeds opnieuw bewijs verzamelen voor haar eigen gelijk, terwijl je nauwelijks nog ervaringen opdoet die haar werkelijk tegenspreken.

Ergens in geloven begint dan niet met jezelf een nieuwe waarheid aanpraten. Soms begint het veel bescheidener:

Misschien weet ik dit minder zeker dan ik dacht.

Angst kan je dicht bij het bekende houden

Wanneer een oude aanname losser wordt, verschijnt niet automatisch rust. Soms voel je juist eerst de onzekerheid die eronder lag.

Zolang je gelooft dat iets toch onmogelijk is, hoef je jezelf namelijk ook niet bloot te stellen aan wat er zou kunnen gebeuren wanneer je het werkelijk probeert. Je hoeft geen nee te horen, niet te ontdekken dat je ergens nog veel te leren hebt en niet te ervaren hoe het voelt wanneer iemand jouw verlangen niet begrijpt.

De oude aanname kan je daarmee beschermen tegen onzekerheid.

Neem opnieuw die gedachte over ander werk. Zolang je gelooft niemand zit op mij te wachten, hoef je geen gesprek aan te gaan, geen opleiding te onderzoeken en niemand te vertellen dat je misschien een andere richting wilt.

Er verandert niets.

Dat kan teleurstellend zijn, maar het bekende heeft één geruststellende eigenschap: je weet ongeveer waar je aan toe bent.

Zodra je de mogelijkheid serieus neemt dat er misschien wél iets anders zou kunnen ontstaan, laat je een deel van die vertrouwdheid los. Er komen vragen waarop je nog geen antwoord hebt en situaties die zich niet volledig laten voorspellen.

Misschien merk je dat lichamelijk. Je voelt spanning in je buik wanneer je iemand wilt bellen of je adem gaat iets hoger zitten zodra je een concrete stap overweegt. Die signalen vertellen niet of de nieuwe richting goed of verkeerd is. Ze laten vooral zien dat de situatie iets in jou raakt.

Je houdt niet alleen vast aan wat je denkt dat waar is. Je houdt ook vast aan de bescherming die die gedachte je geeft.

Angst hoeft daarvoor niet eerst weg. Het verschil ontstaat wanneer zij niet langer automatisch geldt als bewijs dat je beter kunt blijven waar je bent.

Geloof vraagt geen zekerheid, maar een opener blik

Je kunt een oude overtuiging losser laten en meteen op zoek gaan naar een nieuwe:

Ik weet gewoon dat dit gaat lukken.

Dat klinkt krachtig, maar soms probeer je daarmee opnieuw zekerheid te creëren, alleen nu aan de andere kant.

Werkelijk ergens in geloven hoeft die garantie niet te geven.

Je kunt ook zeggen:

Ik weet niet of dit lukt, maar ik wil onderzoeken wat er mogelijk is.

Daar zit veel meer vrijheid in.

Je hoeft relevante risico’s niet te negeren en de werkelijkheid niet mooier te maken dan zij is. Misschien vraagt een nieuwe stap om geld, tijd, opleiding of een eerlijk gesprek over wat haalbaar is.

Geloof vervangt de werkelijkheid niet. Het voorkomt alleen dat wat vandaag nog niet zichtbaar is automatisch onmogelijk wordt verklaard.

Optimisme laat de toekomst open. Ergens in geloven gaat nog een stap terug: je laat ook jouw oude beeld van jezelf en je mogelijkheden niet vooraf bepalen wat die toekomst mag bevatten.

In Loslaten verandert niet de wereld, maar je blik lees je hoe een ander perspectief kan ontstaan wanneer je minder hoeft vast te houden aan de manier waarop je een situatie tot nu toe hebt bekeken.

Soms ligt de opening daarom niet in een nieuw antwoord, maar in de bereidheid om een oud antwoord niet langer volledig dicht te timmeren.

Wat weet je werkelijk en wat heb je geconcludeerd? Welke informatie ontbreekt nog? En wat zou er zichtbaar kunnen worden wanneer jouw eerste verklaring niet meteen het laatste woord krijgt?

Daar kan geloof heel stil beginnen.

Je oude verhaal hoeft niet vervangen te worden door een mooier verhaal

We zoeken verandering gemakkelijk in andere gedachten.

Wanneer ik kan dit niet beperkend voelt, lijkt ik kan dit wel het logische antwoord.

Soms helpt dat. Maar wanneer je vanbinnen helemaal niet gelooft wat je tegen jezelf zegt, ontstaat er vooral een nieuwe opdracht. Je voelt angst en vindt dat je vertrouwen zou moeten voelen. Je twijfelt en probeert jezelf ervan te overtuigen dat je sterk genoeg bent.

Dan wordt geloven opnieuw iets wat moet lukken.

Terwijl er misschien minder nodig is.

Je kunt opmerken welke gedachte verschijnt, voelen wat die in jou oproept en begrijpen waarom zij zo overtuigend werd. Misschien heeft die gedachte je lange tijd geholpen om teleurstelling te voorkomen of situaties te vermijden waarin je je kwetsbaar voelde.

Dat hoef je niet af te wijzen.

Je kunt wel onderzoeken of die oude bescherming vandaag nog steeds iedere keuze hoeft te bepalen.

De verschuiving is dan niet van dit kan ik niet naar dit kan ik absoluut. Ze gaat eerder richting:

Ik weet nog niet wat er mogelijk is.

Daar komt ruimte tussen wat je eerder hebt geleerd en wat je nu gaat doen. Precies daardoor hoeft je verleden niet automatisch opnieuw voor jou te kiezen.

Geloof wordt zichtbaar wanneer je bereid bent iets te onderzoeken

Ergens in geloven blijft vrijblijvend wanneer het alleen een mooi idee is.

Op een gegeven moment doe je iets wat je vanuit je oude verhaal waarschijnlijk niet had gedaan.

Dat hoeft geen grote sprong te zijn.

De persoon die over ander werk nadenkt, hoeft morgen geen ontslag te nemen. Misschien begint de beweging met een gesprek met iemand die het vak al doet. Die persoon bekijkt een opleiding, schrijft op wat haar eigenlijk aantrekt of vraagt iemand hoe hij ooit zelf de overstap heeft gemaakt.

De uitkomst blijft onbekend.

Toch verandert er iets wezenlijks. Die persoon verzamelt niet langer alleen argumenten waarom het waarschijnlijk niet kan, maar laat de werkelijkheid ook informatie geven over wat er misschien wél mogelijk is.

Daar verandert geloof in ervaring.

Misschien blijkt een richting uiteindelijk niet haalbaar. Misschien ontdekt die persoon dat het verlangen over iets anders gaat dan eerst gedacht. Of één gesprek opent een mogelijkheid die vanuit de oude aannames nooit serieus in beeld was gekomen.

Geen van die uitkomsten hoeft vooraf bekend te zijn.

Het belangrijkste is dat de aanname niet langer zelf de uitkomst bepaalt voordat het leven überhaupt antwoord kan geven.

Je hoeft niet te weten wat er komt om ruimte te maken voor wat mogelijk is.

Daar zit voor mij de stille moed van ergens in geloven: niet vooraf zeker weten, maar wel bereid zijn te kijken naar wat er werkelijk kan ontstaan.

Angst loslaten betekent dat zij niet meer alles hoeft te bepalen

Bij angst loslaten kun je gemakkelijk denken dat angst uiteindelijk moet verdwijnen.

Maar wanneer iets werkelijk belangrijk voor je is, kan onzekerheid gewoon blijven bestaan. Je kunt bang zijn om afgewezen te worden, een fout te maken of te ontdekken dat iets anders uitpakt dan je hoopte.

Loslaten gebeurt daarom niet pas wanneer je niets meer voelt.

Het begint wanneer je angst kunt opmerken zonder haar automatisch de betekenis te geven dat je moet stoppen. Je erkent wat je probeert te beschermen en neemt tegelijkertijd serieus dat er ook een verlangen, nieuwsgierigheid of richting in jou aanwezig is.

Precies tussen wat de angst in jou oproept en wat je vervolgens doet, ontstaat keuzevrijheid.

Niet iedere spanning vraagt om terugtrekken en niet iedere twijfel vraagt om nog langer wachten.

Een behulpzame vraag kan dan zijn:

Wat zou ik onderzoeken wanneer deze angst aanwezig mag zijn, maar niet vooraf bepaalt wat mogelijk is?

Dat vraagt niet dat je jezelf ergens doorheen duwt. Het betekent alleen dat angst niet langer het hele verhaal hoeft te schrijven.

Ergens in geloven betekent ook dat je blijft kijken naar wat werkelijk gebeurt

Er is nog een andere kant.

Geloof kan ook veranderen in vasthouden wanneer je zo graag een bepaalde uitkomst wilt dat je informatie die daar niet bij past steeds minder wilt zien.

Je kunt blijven hopen dat een relatie verandert terwijl de ander herhaaldelijk laat zien dat hij iets anders wil. Je kunt geloven in een plan terwijl de werkelijkheid onderweg steeds duidelijker vraagt om een andere aanpak.

Ruimte maken voor wat nog niet zichtbaar is betekent daarom niet dat je moet blijven geloven in één specifieke uitkomst.

Juist wanneer geloof geen zekerheid hoeft te zijn, kun je ook ontvangen wat de werkelijkheid je teruggeeft.

Soms bevestigt die dat er werkelijk een nieuwe mogelijkheid ligt. Soms vraagt ze om tijd, bijstelling of een andere route. En soms wordt zichtbaar dat iets waarin je lang hebt geloofd niet langer klopt.

Ook dat vraagt loslaten.

Je hoeft niet vol te houden om te bewijzen dat jouw geloof sterk genoeg was.

Een open houding laat jouw verlangen én de werkelijkheid meedoen. Misschien wordt geloof juist daar volwassen: wanneer je iets wat er nog niet is serieus kunt nemen zonder te eisen dat het uiteindelijk precies de vorm krijgt die jij vooraf bedacht had.

Misschien raakt dit precies aan wat jij al langer meedraagt.

Niet omdat je het niet begrijpt.
Maar omdat het nog iets met je doet.

Wat je vasthoudt, werkt vaak langer door dan je denkt.

Loslaten begint met stilstaan bij wat er vanbinnen om aandacht vraagt.

Samen kijken wat jou vasthoudt →

Eerst rustig verder lezen? Lees wat loslaten echt betekent .

Conclusie: het bekende hoeft niet de grens te zijn van wat mogelijk is

Ergens in geloven vraagt geen zekerheid over wat er komt.

Het vraagt vooral dat wat je al hebt meegemaakt, gedacht en geconcludeerd niet automatisch de grens wordt van wat je nog kunt toelaten.

Oude aannames kunnen overtuigend zijn. Angst kan je beschermen tegen teleurstelling en het bekende kan veiliger voelen dan een mogelijkheid waarvoor nog geen bewijs bestaat. Daar hoef je niet tegen te vechten.

Je kunt herkennen wat er gebeurt, begrijpen wat je probeert veilig te stellen en vervolgens iets minder stevig vasthouden aan wat je dacht te weten.

Er hoeft geen nieuwe zekerheid voor in de plaats te komen.

Misschien blijft er eenvoudig een open plek over waarin je nog niet weet hoe het verdergaat, maar waarin je ook niet meer alles uitsluit omdat het nog niet zichtbaar is.

Geloof is geen zekerheid over wat komt, maar een stille beweging van binnenuit die je openhoudt voor wat je nog niet kunt zien.

Als je verder wilt onderzoeken wat jou helpt om het onbekende toe te laten

Wanneer oude aannames losser worden, komen vaak andere lagen in beeld. Je kunt onderzoeken waarom veiligheid zo aantrekkelijk wordt wanneer iets spannend is, hoe vertrouwen kan groeien zonder garanties en hoe je nieuwe mogelijkheden serieus neemt zonder de werkelijkheid uit het oog te verliezen.

• Wat onderzoek laat zien over veiligheid zoeken en angst
  Angst kan ervoor zorgen dat je steeds meer veiligheid zoekt in het bekende. Dit kennisbankartikel verdiept hoe vermijden en zekerheid zoeken elkaar kunnen versterken en waarom nieuwe ervaringen je blik weer kunnen verbreden.
• Vertrouwen als levenshouding — minder controle, meer rust
  Vertrouwen betekent niet dat je weet hoe iets afloopt. Het groeit wanneer je minder afhankelijk wordt van garanties en leert aanwezig te blijven bij wat zich werkelijk aandient.
• Als ‘realistisch zijn’ je vastzet: het gouden kruispunt waar idealisme en realisme samen jouw leven lichter maken
  Mogelijkheden zien hoeft niet te betekenen dat je de werkelijkheid uit het oog verliest. Dit blog onderzoekt hoe realisme en idealisme elkaar kunnen aanvullen wanneer je wilt bewegen naar iets wat er nog niet is.

Veelgestelde vragen over ergens in geloven en angst loslaten

Wat betekent ergens in geloven als je geen zekerheid hebt? Ergens in geloven betekent dat je een mogelijkheid niet bij voorbaat uitsluit omdat je haar nog niet kunt bewijzen. Je blijft open voor wat kan ontstaan terwijl je tegelijkertijd eerlijk kijkt naar wat je werkelijk weet.

Hoe kunnen aannames mij tegenhouden om ergens in te geloven? Een aanname kan zo vertrouwd raken dat zij als feit gaat voelen. Wanneer je bijvoorbeeld gelooft dat iets toch niet voor jou is, kun je jezelf al terugtrekken voordat je werkelijk hebt onderzocht wat mogelijk is.

Moet mijn angst eerst weg voordat ik een stap kan zetten? Nee. Angst kan aanwezig blijven terwijl je toch onderzoekt wat voor jou klopt. Loslaten betekent hier vooral dat angst niet automatisch beslist wat jij wel of niet voor mogelijk houdt.

Is ergens in geloven hetzelfde als positief denken? Nee. Positief denken is vaak gericht op een gunstige uitkomst, terwijl geloven, zoals hier bedoeld, juist openlaat wat de uitkomst wordt. Je hoeft jezelf niet te overtuigen dat iets lukt om het wel serieus te kunnen onderzoeken.

Wanneer wordt ergens in geloven wensdenken? Dat gebeurt wanneer je informatie die niet bij jouw gewenste uitkomst past steeds minder wilt zien. Een open geloof laat juist zowel mogelijkheden als de werkelijkheid die zich onderweg aandient meewegen.