Soms stel je genieten niet bewust uit. Je zegt alleen dat je eerst nog iets wilt afmaken. Dat het na deze drukke periode rustiger wordt. Dat je na de verbouwing, na dat project, wanneer de kinderen groter zijn of wanneer je minder hoeft te werken, meer tijd zult maken voor wat je werkelijk graag doet.
Dat klinkt verstandig. Verantwoordelijkheid nemen, vooruitdenken en ergens naartoe werken hebben je misschien veel gebracht. Alleen kan er ongemerkt een regel onder ontstaan: eerst moet mijn leven voldoende op orde zijn, daarna mag ik ervan genieten. En juist die grens schuift gemakkelijk met je mee. Wat vandaag nog af moet, wordt morgen vervangen door iets nieuws.
Genieten in het nu betekent daarom niet dat je de toekomst vergeet of tevreden moet zijn met alles zoals het is. Je mag plannen maken, ergens voor sparen en iets willen veranderen. De vraag is alleen of het leven van vandaag ondertussen voortdurend de prijs betaalt voor een later waarin je eindelijk denkt te mogen aankomen.
Drie vragen om even bij stil te staan
- Wat stel jij steeds uit tot het rustiger, makkelijker of beter geregeld is? → Misschien wacht je niet op tijd, maar op toestemming om iets nu al toe te laten.
- Welke regel zit er onder jouw doorgaan? → Misschien geloof je dat rust verdiend moet worden, dat verantwoordelijkheid altijd vóór plezier komt of dat je pas mag stoppen wanneer alles af is.
- Wat zou vandaag al kunnen bestaan naast alles waar je nog naartoe werkt? → Je hoeft jouw toekomst niet los te laten om een deel van je leven niet langer naar later te verplaatsen.
Hoe vaak begint jouw leven pas nadat dit eerst af is?
Peter is begin zestig.
Hij heeft een goed leven opgebouwd. Hij en zijn vrouw wonen fijn, hun kinderen zijn volwassen en financieel hoeft hij zich niet voortdurend zorgen te maken. Hij heeft hard gewerkt, verantwoordelijkheid genomen en kan met recht zeggen dat veel van wat hij ooit wilde inmiddels gelukt is.
Toch klinkt er al jaren één zin in verschillende vormen door zijn leven:
Als dit straks af is…
Toen de kinderen studeerden, wilde hij eerst zorgen dat alles financieel goed geregeld was. Daarna kwam een periode waarin het op zijn werk bijzonder druk was. Vervolgens besloten hij en zijn vrouw het huis aan te pakken. En nu het meeste daarvan achter de rug is, wil Peter nog een paar jaar stevig doorwerken omdat het prettig zou zijn om straks nét wat ruimer te zitten.
‘Daarna,’ zegt hij regelmatig, ‘gaan we echt meer genieten.’
Hij bedoelt het oprecht.
Peter is ook iemand die zich prettig voelt wanneer zijn zaken op orde zijn. Betrouwbaar zijn past bij hem. Mensen kunnen op hem rekenen, hij maakt af waaraan hij begint en hij houdt er niet van iets half te laten liggen.
Dat zijn eigenschappen waar hij terecht trots op mag zijn.
Juist daardoor voelt stoppen soms niet alleen praktisch ongemakkelijk. Iets laten liggen schuurt ook een beetje met het beeld dat hij van zichzelf heeft.
Hij en zijn vrouw praten al jaren over een langere reis. Niet per se naar de andere kant van de wereld, maar wel een keer een paar weken weg zonder dat alles strak gepland hoeft te worden.
Ze willen ook vaker zomaar een dag op pad: naar zee, een stad in, ergens lunchen en pas later besluiten wanneer ze weer naar huis gaan.
Op een zaterdagochtend komt zijn vrouw de werkkamer binnen.
‘Het wordt vanmiddag mooi weer. Zullen we naar zee gaan?’
Peter kijkt naar zijn scherm.
Hij heeft zichzelf voorgenomen een paar dingen af te maken. Niets wat maandagmorgen niet meer zou kunnen, maar als hij het vandaag doet, begint de nieuwe week prettiger.
‘Volgend weekend?’ zegt hij. ‘Ik wil dit nu eigenlijk even afronden.’
Zijn vrouw maakt er geen punt van. Ze knikt alleen en zegt:
‘Is goed.’
Peter werkt verder.
Aan het einde van de middag heeft hij inderdaad veel gedaan.
Toch blijft dat ene zinnetje ergens hangen.
Volgend weekend.
Het klinkt zo onschuldig.
Misschien juist omdat hij het al zo vaak heeft gezegd.
Later schuift gemakkelijker op dan je denkt
De volgende dag ruimt Peter thuis een kast op.
Tussen oude papieren ligt een envelop met foto’s die ooit zijn afgedrukt en daarna nauwelijks meer zijn bekeken.
Hij gaat op de grond zitten.
Op één foto zit hij met zijn vrouw op een terras. Tien jaar geleden misschien. Hij is iets zwaarder, zijn haar is donkerder en zij draagt een jas die hij zich nog vaag herinnert.
Op een andere foto staan de kinderen erbij. Hun zoon trekt een gezicht omdat hij kennelijk geen zin had om gefotografeerd te worden. Hun dochter lacht.
Peter glimlacht.
Hij weet nog ongeveer uit welke periode de foto’s komen.
Ook toen was het druk. Het huis moest worden aangepakt, een van de kinderen zat midden in een studie en op zijn werk speelde een reorganisatie.
Hij kan zich zelfs herinneren dat hij destijds vaak tegen zijn vrouw zei:
Als deze periode voorbij is, krijgen we eindelijk wat meer ruimte.
Zijn blik blijft hangen bij een foto waarop zijn vader ergens op de achtergrond staat en zijn moeder naast een van de kinderen zit.
Toen vond hij dat gewoon.
Niet onbelangrijk.
Gewoon vanzelfsprekend.
Peter kijkt nog eens naar de foto van het terras.
En ineens zit daar iets vreemds in.
De periode die hij destijds vooral zag als iets waar hij eerst doorheen moest, is nu een periode waarnaar hij met warmte kijkt.
Dit was toen óók het leven waarvan hij dacht dat het nog niet helemaal af was.
Hij blijft een tijdje zitten.
Misschien is dat wat oude foto’s soms zichtbaar maken. Niet alleen dat tijd voorbijgaat, maar dat periodes die je destijds vooral als druk, onaf of tijdelijk beleefde achteraf gewoon een deel van je leven blijken te zijn.
In Tijd is je kostbaarste bezit: waaraan geef jij het uit? lees je verder hoe gemakkelijk we onze tijd geven aan alles wat moet, terwijl wat werkelijk betekenis heeft ondertussen naast die drukte aanwezig kan zijn.
Peter legt de foto’s nog niet terug.
Er ontstaat geen paniek en ook geen voornemen om voortaan iedere minuut maximaal te benutten.
Alleen een vraag die hij minder gemakkelijk van zich afschudt:
Hoe vaak heb ik gedacht dat ik later meer zou leven, terwijl later achteraf steeds gewoon vandaag bleek te zijn?
Genieten wordt moeilijk wanneer je het eerst moet verdienen
Peter heeft nooit bewust besloten dat plezier pas mag nadat het werk af is.
Toch leeft hij er wel een beetje naar.
Verantwoordelijkheid komt eerst. Daarna ontspanning. Eerst afmaken, daarna zitten. Eerst zorgen dat alles goed geregeld is en dan pas kijken wat hij zelf nog wil.
Die volgorde lijkt praktisch, totdat je ziet hoeveel dingen in een mensenleven nooit werkelijk af zijn.
Een huis is nooit helemaal klaar. Op je werk blijft altijd iets liggen. Er is altijd iemand die je nog kunt bellen, iets dat beter kan of iets wat handig is om alvast voor morgen te regelen.
Wanneer genieten pas mag nadat niets meer om aandacht vraagt, stel je een voorwaarde waaraan vrijwel nooit volledig wordt voldaan.
“Later is soms minder een moment in de toekomst dan een voorwaarde die je steeds opnieuw stelt aan vandaag.”
Vandaag moet eerst het rapport af. Daarna moet het huis geregeld zijn. Later wil je financieel nog iets ruimer zitten.
De omstandigheden veranderen, maar de innerlijke regel reist mee. Je neemt jouw voorwaarden voor genieten als het ware gewoon mee naar later.
Peter herkent het ook op vakantie. Vaak heeft hij de eerste dagen nodig om werkelijk los te komen van zijn werk. Als hij een vrije middag heeft, denkt hij geregeld aan wat hij met die tijd óók had kunnen doen. En wanneer hij ’s avonds op de bank zit, voelt rust soms minder ontspannen dan hij vooraf had gedacht, omdat zijn hoofd vanzelf alweer bezig is met morgen.
Niet omdat hij niet kan genieten.
Hij heeft alleen heel lang geoefend in iets anders: vooruitdenken, productief zijn en pas stoppen wanneer hij vindt dat hij genoeg heeft gedaan.
Dat heeft hem veel gebracht. Maar iets wat je helpt, kan je ook gaan vasthouden wanneer het de enige maatstaf wordt waarmee je bepaalt of je al mag stoppen.
💡 Wat moet er volgens jou nog gebeuren voordat jij jezelf werkelijk toestemming geeft om rust, plezier of ruimte serieus te nemen?
Je kunt iets voor later opbouwen en toch vandaag leven
Een paar avonden later zitten Peter en zijn vrouw aan tafel.
Ze praten opnieuw over die langere reis die ze ooit willen maken.
Zijn vrouw heeft iets uitgezocht en noemt een bedrag dat ze ongeveer nodig zouden hebben. Peter pakt zijn tablet erbij en rekent.
Hij kijkt naar hun spaargeld, hun inkomsten en wat hij de komende jaren nog wil opbouwen.
‘Dit kan eigenlijk prima,’ zegt hij.
Zijn vrouw kijkt hem aan.
‘Dat zeg ik al een tijdje.’
Peter lacht.
Hij ziet ineens hoe weinig die ene zaterdagmiddag aan zee feitelijk zou veranderen aan hun plannen. De reis komt niet in gevaar wanneer hij zijn laptop op zaterdag om twee uur dichtdoet. Financieel maakt het vrijwel niets uit en praktisch evenmin.
Toch voelt stoppen alsof hij iets laat liggen wat eigenlijk eerst hoort te gebeuren.
Dat maakt iets zichtbaar.
De blokkade zit niet werkelijk in die reis en ook niet in geld. Hij hoeft helemaal niet te kiezen tussen verantwoordelijk leven en genieten.
Ze kunnen sparen voor later én vandaag naar zee. Hij kan zijn werk serieus nemen én soms stoppen terwijl er nog iets openstaat.
Wat vooral moet verschuiven, is de vanzelfsprekende rangorde in zijn hoofd:
Wat nog gedaan kan worden, hoeft niet automatisch vóór te gaan op wat nu geleefd kan worden.
Dat klinkt eenvoudig, maar voor Peter raakt het aan iets fundamenteels. Zodra hij stopt terwijl iets nog niet af is, verschijnt die oude zin bijna vanzelf:
Ik had eigenlijk nog…
Daar begint het loslaten.
Niet van verantwoordelijkheid, maar van de gedachte dat alles wat nuttig is daarom onmiddellijk voorrang verdient.
Soms merk je pas hoeveel je aan doorgaan vasthoudt wanneer je stopt
Een week later vraagt zijn vrouw opnieuw:
‘Zullen we morgen naar zee?’
Peter voelt de bekende beweging. Hij denkt meteen aan een paar dingen die hij zaterdag nog zou kunnen afmaken.
Deze keer antwoordt hij niet direct.
‘Ja,’ zegt hij na een paar seconden. ‘Laten we gaan.’
De volgende middag zitten ze op een terras.
Het weer is beter dan verwacht. Er lopen mensen over de boulevard en zijn vrouw vertelt iets over hun dochter.
Peter luistert, maar zijn aandacht is nog niet helemaal meegekomen.
Hij denkt:
Als we om vier uur terugrijden, kan ik vanavond nog…
Zijn hand gaat naar zijn telefoon.
Hij kijkt of er berichten zijn.
Niets belangrijks.
Tien minuten later pakt hij hem opnieuw.
Pas dan valt het hem op.
Hij is naar zee gegaan, maar een deel van hem probeert de middag nog steeds zo efficiënt mogelijk in te passen tussen wat daarvoor en daarna moet gebeuren.
Dat is misschien het merkwaardige aan stoppen: je agenda kan leeg zijn terwijl je vanbinnen gewoon doorgaat.
Peter voelt ook niet onmiddellijk rust nu hij eindelijk iets leuks doet. Een deel van hem is juist onrustig omdat hij iets heeft laten liggen.
Dat maakt zijn keuze niet verkeerd. Het laat vooral zien hoeveel houvast doen hem normaal geeft.
“Soms weet je pas hoeveel je aan doorgaan vasthoudt wanneer je even stopt.”
Peter legt zijn telefoon uiteindelijk in zijn jaszak. Niet als bewuste oefening; hij is het ding gewoon even zat.
Ze lopen langs het strand, praten wat en zitten een tijd op een bankje. Zijn vrouw wijst iets aan in de verte en Peter merkt later pas dat hij al een hele tijd niet meer heeft uitgerekend hoe laat ze terug moeten.
Hij is er gewoon.
Aan het einde van de middag drinken ze ergens nog iets en daarna rijden ze naar huis.
De middag is voorbij.
Het werk ligt er nog.
Peter hoeft het moment niet groter te maken dan het was. Hij hoeft het ook niet vast te houden.
“Genieten vraagt niet dat een moment blijft. Alleen dat jij er bent terwijl het er is.”
In Geluk is niet te koop, maar wél te huur — genieten zonder het vast te hoeven houden lees je verder waarom juist de tijdelijke aard van geluk geen reden is om het minder toe te laten.
Thuis zet Peter nog even zijn computer aan.
Hij kijkt naar wat hij wilde afronden en besluit het morgenochtend te doen.
Vroeger zou hij misschien hebben gedacht dat de middag hem tijd had gekost.
Nu ziet hij vooral iets anders.
De tijd is hoe dan ook voorbij.
Alleen deze keer zat er een middag aan zee in.
Het moment waarop straks weer vandaag wordt
De verandering die daarna ontstaat, is klein.
Peter wordt niet iemand die voortaan overal ja op zegt. Hij blijft werken, blijft plannen maken en kiest soms nog steeds bewust voor een zaterdag waarop hij iets wil afmaken.
Het verschil zit ergens anders.
Hij begint de reflex iets eerder te herkennen.
Wanneer iemand iets voorstelt, hoort hij zichzelf soms al denken:
Eigenlijk moet ik nog…
In plaats van die zin onmiddellijk als opdracht te behandelen, blijft hij er een paar seconden bij.
Moet het werkelijk?
Moet het vandaag?
Of voelt doorgaan simpelweg vertrouwder dan stoppen?
Daar ontstaat ruimte.
Niet iedere taak die bestaat is urgent. Niet alles wat nuttig is, is op dat moment het belangrijkst. En niet alles wat geen zichtbaar resultaat oplevert, is daarmee tijdverspilling.
Een paar weken later vraagt zijn vrouw of hij zaterdag mee wil naar een stad waar ze al tijden eens naartoe willen.
Peter kijkt automatisch naar zijn agenda.
Hij voelt de bekende gedachte opkomen.
Eigenlijk wilde ik…
Hij stopt.
Misschien twee seconden.
Dan zegt hij:
‘Ja. Laten we gaan.’
Uiterlijk is er nauwelijks iets veranderd.
Alleen zit er voortaan soms een paar seconden ruimte tussen wat Peter automatisch denkt dat hij moet doen en wat hij uiteindelijk kiest.
Daar zit de werkelijke beweging.
Niet in altijd voor plezier kiezen, maar in het moment waarop een oude regel niet meer vanzelfsprekend het antwoord bepaalt.
💡 Welke automatische ‘eerst nog even’-gedachte beslist bij jou soms al voordat jij werkelijk hebt gekozen?
En jij? Waar loop jij steeds opnieuw tegenaan?
Misschien begrijp je heel goed wat er speelt. Maar toch blijven dezelfde gedachten, gevoelens of patronen terugkomen.
Wat blijf jij vasthouden?
Conclusie: later hoeft niet te verdwijnen
Peter gaat die langere reis waarschijnlijk nog steeds maken.
Misschien over twee jaar.
Hij blijft sparen en hij blijft plannen.
Alleen hoeft die toekomstige reis niet langer te bewijzen dat hij ooit werkelijk van zijn leven zal gaan genieten. Dat mag onderweg ook al gebeuren.
Genieten in het nu betekent niet dat plezier altijd voorrang krijgt of dat iedere dag bijzonder moet zijn. Soms moet iets gewoon af en soms is thuisblijven precies de keuze die klopt.
Het gaat om iets anders.
Je hoeft het leven van vandaag niet voortdurend te behandelen als voorbereiding op het leven dat straks eindelijk begint.
Je mag ergens naartoe werken en ondertussen aanwezig zijn bij wat er nu al gebeurt. Misschien mag je vooral de voorwaarde loslaten dat eerst alles voldoende geregeld moet zijn voordat jij werkelijk mag stoppen.
Later hoeft niet te verdwijnen. Je hoeft alleen niet al je leven ernaartoe te verhuizen.
Want ergens onderweg wordt later steeds opnieuw vandaag.
Geniet nu — het is later dan je denkt.
Wat jij vasthoudt, houdt jou ook vast.
Wanneer je merkt dat je vaak alweer bij straks bent
Wie het leven gemakkelijk vooruit leeft, merkt vaak dat tijd, tempo en gedachten elkaar versterken. Deze blogs verdiepen verschillende kanten van die beweging.
- Vertragen geeft je niet meer tijd. Het zorgt ervoor dat je minder van je tijd mist.
Wanneer doorgaan niet alleen je agenda vult maar ook lichamelijk voelbaar wordt, lees je hier hoe een voortdurend hoog tempo doorwerkt en waarom vertragen meer is dan simpelweg minder doen. - Langzaam is snel: kiezen vanuit rust, niet vanuit haast
Als je vooral herkent dat je moeilijk kunt stoppen zolang er nog iets gedaan kan worden, verdiept dit blog hoe vertragen ruimte maakt tussen de druk om door te gaan en wat je werkelijk wilt kiezen. - Mentale spam opruimen: niet elke gedachte verdient jouw aandacht
Je kunt op een vrije middag zitten en met je aandacht toch alweer bij morgen zijn. Dit blog gaat verder in op de terugkerende gedachten en innerlijke ‘moetens’ die je hoofd bezet kunnen houden terwijl het moment zelf voorbijgaat.
Veelgestelde vragen over genieten in het nu en leven voor later
Is leven in het nu hetzelfde als minder plannen voor de toekomst? Nee. Plannen, sparen en ergens naartoe werken kunnen juist waardevol zijn. Het wordt vooral lastig wanneer je van de toekomst een voorwaarde maakt voor rust of genieten en jezelf daardoor vandaag structureel niets toestaat wat niet nuttig of noodzakelijk is.
Waarom stel ik genieten steeds uit terwijl ik rationeel weet dat het leven nu gebeurt? Omdat er vaak een innerlijke regel meespeelt die sterker is dan dat rationele inzicht. Misschien voelt stoppen onverantwoord zolang iets nog niet af is, of heb je geleerd dat rust en plezier eerst verdiend moeten worden. Dan weet je met je hoofd dat je nu wilt leven, terwijl jouw automatische gedrag nog steeds voor later kiest.
Wat als mijn leven nu werkelijk zwaar is en ik helemaal niet kan genieten? Dan hoef je jezelf daar niet toe te dwingen. Genieten in het nu betekent niet dat ieder moment mooi gevonden moet worden of dat verdriet en zorgen plaats moeten maken voor positiviteit. Soms is de eerste beweging alleen erkennen wat moeilijk is en open te blijven voor een moment dat daarnaast misschien óók iets anders brengt.
Hoe weet ik of ik verantwoordelijk bezig ben of mijn leven onnodig blijf uitstellen? Kijk naar het patroon. Een keer iets afmaken voordat je ontspant is heel iets anders dan jarenlang dezelfde belofte herhalen dat er na deze periode eindelijk ruimte komt. Wanneer iedere afgeronde taak onmiddellijk door een nieuwe voorwaarde wordt vervangen, kan het zinvol zijn te onderzoeken of verantwoordelijkheid ongemerkt een manier is geworden om genieten uit te stellen.
Hoe kan ik meer in het nu leven zonder er weer een nieuwe opdracht van te maken? Begin niet met jezelf voor te nemen dat je voortaan meer moet genieten. Merk vooral de kleine momenten op waarop je automatisch denkt: eerst nog even dit. Soms kies je daarna alsnog voor de taak en soms niet. De vrijheid zit niet in altijd voor plezier kiezen, maar in het moment waarop jouw oude reflex niet meer vanzelfsprekend beslist.