Kleur bekennen: hoeveel ruimte geef jij jezelf om zichtbaar te zijn?

Misschien zegt je kleding niet hoeveel zelfvertrouwen je hebt, maar wel hoeveel ruimte je jezelf geeft om zichtbaar te zijn. Niet omdat een bepaalde kleur iets over jouw karakter bewijst, maar omdat je soms precies merkt wat er gebeurt tussen dit vind ik mooi en kan ik dit eigenlijk wel dragen?

Juist in dat moment kan iets zichtbaar worden. Misschien kies je vrij wat bij je past, maar misschien begin je jezelf al te corrigeren voordat iemand anders iets heeft gezegd. Niet te opvallend, niet te uitbundig, niet te veel aandacht trekken. Wat eerst een voorkeur was, wordt dan ongemerkt ook een afweging over hoe je wilt overkomen.

Kleur bekennen betekent daarom niet dat je voortaan feller gekleed door het leven moet. Het betekent dat je iets minder hoeft vast te houden aan het beeld waarvan je denkt dat anderen het prettig, passend of verstandig zullen vinden. Daardoor ontstaat ruimte om niet opvallender te worden, maar vrijer te kiezen wat werkelijk bij jou past.

Drie vragen om even bij stil te staan

• Wanneer zie je iets dat je direct mooi vindt, maar begin je daarna toch aan jezelf te twijfelen? → Misschien verandert niet je smaak, maar schuift de mogelijke blik van een ander tussen jou en je eerste keuze.
• Welke kleding laat jij soms hangen omdat je denkt dat het te opvallend, te jong, te uitgesproken of gewoon niet helemaal jij is? → Juist zo’n gedachte kan interessant worden wanneer je onderzoekt wie eigenlijk bepaalt wat wel en niet bij jou past.
• Wat zou je aantrekken wanneer je niet eerst hoefde te bedenken hoe je ermee overkomt? → Niet om jezelf te forceren iets anders te dragen, maar om te ontdekken hoeveel ruimte je jezelf werkelijk geeft om zelf te kiezen.

Eén opmerking van Jan bleef bij mij hangen

Een tijd geleden kwam ik onverwacht mijn oude vriend Jan tegen in zijn kledingzaak. Jan kijkt al jarenlang naar kleding, stijl en naar de keuzes die mensen maken wanneer ze voor een rek of spiegel staan. Hij keek naar wat ik droeg, zag de levendige kleuren en zei glimlachend:

“Jij hebt wel vertrouwen.”

Zijn opmerking bleef bij me hangen. Volgens Jan zag hij in zijn winkel dat mensen in onzekere tijden vaker voor veilige, ingetogen keuzes gingen en bij meer vertrouwen gemakkelijker kleur aandurfden. Voor hem waren de kleuren die ik droeg dus een signaal.

Mijn eerste gedachte was dat daar best iets interessants in kon zitten. Mijn tweede gedachte was belangrijker:

Kun je dat eigenlijk wel zo zeggen?

Want iemand kan volledig op zijn gemak zijn in zwart, grijs of donkerblauw. Een ander kan in een felgekleurd overhemd rondlopen en ondertussen behoorlijk onzeker zijn. Kleur is geen psychologische thermometer waarmee je aan iemands kleding kunt aflezen hoeveel vertrouwen er vanbinnen aanwezig is.

Toch zat er volgens mij iets waardevols in Jans opmerking. Niet zozeer in de kleur zelf, maar in de keuze die eraan voorafgaat.

Wat gebeurt er wanneer je iets aantrekt dat zichtbaarder is dan je gewend bent? Kies je vanuit wat jij mooi vindt, of komt er bijna meteen een tweede beoordeling bij waarin je jezelf bekijkt door de ogen van iemand die nog helemaal niets heeft gezegd?

Toen werd de vraag voor mij interessanter dan de kleding zelf:

Misschien zegt je kleding niet hoeveel zelfvertrouwen je hebt, maar wel hoeveel ruimte je jezelf geeft om zichtbaar te zijn.

Tussen ‘dit vind ik mooi’ en ‘kan ik dit wel dragen?’ kan veel gebeuren

Stel dat je in een winkel een overhemd ziet waarvan de kleur je meteen aanspreekt. Je pakt het uit het rek, trekt het aan en kijkt in de spiegel. Je eerste reactie is eigenlijk eenvoudig:

Dit vind ik mooi.

Vervolgens komen er gedachten bij. Is het niet wat fel? Kan ik dit op mijn leeftijd nog hebben? Lijk ik niet alsof ik graag wil opvallen? Wat zullen anderen hiervan vinden? Past dit eigenlijk wel bij mij?

Dat kan allemaal binnen een paar seconden gebeuren.

Er hoeft nog niemand naar je gekeken te hebben. Niemand heeft gezegd dat de kleur te fel is, dat het kledingstuk niet bij je past of dat je aandacht probeert te trekken. Toch kan de denkbeeldige reactie van anderen al voldoende zijn om je keuze te veranderen.

Misschien hang je het overhemd terug en trek je iets aan waarvan je vooraf vrijwel zeker weet dat niemand er iets van zal vinden.

Daar hoeft niets mis mee te zijn. Misschien vind je dat rustigere overhemd uiteindelijk werkelijk mooier.

Het wordt pas interessant wanneer je merkt dat je eerste keuze niet verandert omdat jij iets anders wilt, maar omdat je jezelf alvast bent gaan bekijken vanuit de mogelijke reactie van een ander.

Dan gaat het niet meer alleen over kleding.

Dan gebeurt er iets met de ruimte die je jezelf geeft om zichtbaar te zijn.

Jezelf terugnemen voelt vaak veiliger dan jezelf laten zien

Dat we onszelf corrigeren voordat iemand iets heeft gezegd, gebeurt niet voor niets.

Een veilige keuze heeft een voordeel. Wanneer je kiest voor iets waarvan je vrijwel zeker weet dat niemand er iets van zal vinden, hoef je minder rekening te houden met opmerkingen, blikken of mogelijke kritiek. Je weet ongeveer wat je kunt verwachten en dat geeft rust.

Juist daarom kan terughoudendheid zo logisch voelen. Je voorkomt misschien ongemak, hoeft jezelf minder uit te leggen en verkleint de kans dat iemand een oordeel heeft waar jij vervolgens weer iets mee moet.

Daar hoeft niets verkeerd aan te zijn. We houden allemaal rekening met onze omgeving en niemand hoeft iedere dag bewust de aandacht op zichzelf te vestigen.

Alleen kan er iets verschuiven wanneer veiligheid steeds zwaarder gaat wegen dan je eigen voorkeur.

Dan kies je niet meer alleen voor wat rustig of vertrouwd voelt, maar ook tegen mogelijke zichtbaarheid. Wanneer dat vaak genoeg gebeurt, kan iets wat ooit bescherming gaf langzaam gaan bepalen welke mogelijkheden je überhaupt nog overweegt.

Daar zit de prijs van veilig kiezen. Niet noodzakelijk in de kleding die je uiteindelijk draagt, maar in de keuzes die al verdwijnen voordat jij werkelijk hebt kunnen onderzoeken of ze bij je passen.

Veilig zit niet in een kleur, maar in waarom je haar kiest

Het is verleidelijk om bepaalde kleuren meteen veilig te noemen. Zwart, grijs en donkerblauw zouden dan staan voor terughoudendheid en rood, geel of groen voor lef.

Zo eenvoudig is het niet.

Voor de ene persoon is zwart juist een uitgesproken stijl waar hij volledig achter staat. Voor een ander kan een kleurrijk jasje bijna een uniform zijn geworden waarmee hij iets wil neerzetten. De kleur op zichzelf vertelt dus weinig.

De interessantere vraag is:

Waarom kies je juist deze kleur?

Je kunt een donkerblauw overhemd aantrekken omdat je het prachtig vindt en je er prettig in voelt. Dan is er niets terughoudends aan die keuze.

Je kunt datzelfde overhemd ook aantrekken omdat je het rode eigenlijk mooier vond, maar bang was dat mensen het te opvallend zouden vinden. Aan de buitenkant ziet niemand het verschil. Vanbinnen is het groot.

Daar zit voor mij de echte betekenis van een veilige keuze. Niet in wat je draagt, maar in wat je ermee probeert te voorkomen. Misschien wil je geen commentaar, niet arrogant of ijdel overkomen, heb je ooit geleerd dat je beter gewoon kunt doen of voelt zichtbaar zijn simpelweg ongemakkelijker dan opgaan in wat vertrouwd is.

Dat hoeft je niet onmiddellijk te veranderen. Het hoeft alleen zichtbaar te worden.

Want zodra je ziet waarom je kiest, ontstaat er opnieuw iets wat daarvoor ontbrak: keuzevrijheid.

Wanneer veiligheid langzaam als jouw smaak gaat voelen

Er zit nog een subtielere laag onder.

Wanneer je bepaalde kleding vaak genoeg afwijst voordat je haar werkelijk een kans geeft, kan die veilige keuze na verloop van tijd gaan voelen als jouw smaak.

Je zegt dan bijvoorbeeld:

Dat is niets voor mij.

Misschien klopt dat volledig.

Maar misschien heb je die kleur jarenlang niet gekozen omdat die te opvallend voelde en heb je daardoor nooit werkelijk kunnen ontdekken of je die mooi vond wanneer de spanning eraf was.

Je weet soms niet meer of iets werkelijk jouw smaak niet is, of dat je het jezelf nooit lang genoeg hebt toegestaan om te ontdekken of het jouw smaak kon zijn.

Een beschermende keuze kan zo langzaam een voorkeur gaan lijken. Niet omdat je die bewust hebt gekozen, maar omdat andere mogelijkheden steeds eerder uit beeld verdwenen.

Dat geldt niet alleen voor kleding. Wanneer je vaak genoeg denkt dat is niets voor mij, kan dat zinnetje uiteindelijk gaan klinken als een beschrijving van wie je bent, terwijl het ooit misschien begon als een manier om iets spannends te vermijden.

Juist daarom is het interessant om af en toe niet alleen te vragen wat bij je past, maar ook:

Hoe ben ik eigenlijk gaan bepalen wat bij mij past?

Je kunt jezelf al terugnemen voordat iemand je te veel vindt

Dat vind ik misschien wel het meest fascinerende aan zichtbaarheid.

Een ander hoeft je helemaal niet af te wijzen voordat jij jezelf al inhoudt. Je kunt het alvast doen.

Je vertelt enthousiast over iets waar je trots op bent en voegt er meteen aan toe: ach, stelt eigenlijk niet zoveel voor. Je krijgt een compliment en zwakt het onmiddellijk af. Je hebt een idee, maar wacht eerst af of iemand anders het misschien wil zeggen.

Voor de spiegel kan precies hetzelfde gebeuren. Je vindt iets mooi, maar remt jezelf af omdat je niet weet hoe zichtbaar je ermee zult worden.

Dat betekent niet dat iedere terughoudende keuze uit onzekerheid voortkomt. Bescheidenheid kan juist heel sterk zijn. Niet iedere kwaliteit hoeft voortdurend in de etalage en niet iedereen hoeft graag in het middelpunt te staan.

Het verschil zit opnieuw in de vrijheid.

Ben je bescheiden omdat dat werkelijk bij je past, of neem je jezelf terug omdat zichtbaar zijn iets oproept wat je liever vermijdt?

Wil je verder onderzoeken waar gezonde bescheidenheid eindigt en jezelf inhouden begint? Lees dan Bescheidenheid: wanneer het kracht geeft en wat onderzoek daarover laat zien.

Gezonde bescheidenheid vraagt niet dat je jezelf inhoudt. Ze laat juist ruimte om jezelf realistisch te zien, zonder jezelf belangrijker te maken dan je bent en zonder uit beeld te verdwijnen.

Zichtbaarheid hoeft daarmee geen nieuwe opdracht te worden. Je hoeft niet méér ruimte in te nemen dan bij je past, maar je hoeft jezelf ook niet terug te nemen alleen omdat je bang bent dat een ander je misschien te veel vindt.

Wanneer je jezelf door de ogen van een ander begint te bekijken

Er gebeurt nog iets wanneer je zichtbaar wordt: je aandacht kan verschuiven.

Eerst keek je naar het overhemd. Daarna kijk je naar jezelf in het overhemd. En even later kijk je naar jezelf zoals je denkt dat anderen naar jou zullen kijken.

Vanaf dat moment wordt kiezen lastiger, omdat je niet alleen meer bezig bent met de vraag vind ik dit mooi?, maar ook met wat je ermee uitstraalt, wat mensen misschien zullen denken en of je niet anders overkomt dan je bedoelt.

Daarmee komt er bijna een innerlijk publiek naast je voor de spiegel te staan.

Dat is heel menselijk. We leven niet alleen en kleding heeft natuurlijk ook een sociale kant. Wat je naar een bruiloft draagt, verschilt van wat je aantrekt om thuis in de tuin te werken. Rekening houden met context is iets anders dan jezelf verliezen in de blik van anderen.

Het verschil merk je vaak aan hoeveel energie je besteedt aan controleren hoe je overkomt.

Je kunt blijven aanpassen, nog een keer kijken, een ander jasje proberen en uiteindelijk nauwelijks meer weten wat jij in eerste instantie eigenlijk mooi vond.

Datzelfde mechanisme kan ook buiten kleding spelen. Wanneer een situatie belangrijk voor je wordt, kun je steeds meer aandacht geven aan je stem, houding, woorden of de reactie van anderen.

Wil je verder onderzoeken waarom die poging om jezelf en je indruk te controleren juist meer spanning kan geven? Lees dan Van zenuwachtigheid naar vertrouwen: wat houd je vast?.

Bij kleding kan dat mechanisme heel eenvoudig beginnen. Je staat alleen voor een spiegel, maar in je hoofd staan er ineens tien mensen naast.

Kleur bekennen betekent niet dat je opvallender moet worden

Daarom vind ik de uitdrukking kleur bekennen eigenlijk mooier naarmate ik er langer over nadenk.

Letterlijk kun je haar koppelen aan kleding, maar kleur bekennen betekent ook dat je zichtbaar maakt waar je voor staat en minder automatisch afzwakt wat werkelijk van jou is.

In deze blog betekent dat niet dat je morgen iets opvallends moet aantrekken. Het betekent dat je kunt kijken op welke momenten je je eigen voorkeur al afzwakt voordat iemand anders er iets van heeft kunnen vinden.

Misschien gebeurt er niets bijzonders en trek je uiteindelijk toch die donkerblauwe trui aan, simpelweg omdat je die mooier vindt.

Maar misschien ontdek je dat je dat groene overhemd al maanden prachtig vindt en het iedere keer laat hangen omdat je denkt dat het niet echt iets voor jou is.

Dan wordt dat zinnetje interessant.

Niet iets voor mij.

Is dat werkelijk jouw smaak, of is het een beeld dat je bent gaan vasthouden over hoe iemand zoals jij zich hoort te kleden?

Die vraag hoeft niet onmiddellijk tot een andere garderobe te leiden. Ze kan wel zichtbaar maken hoeveel van je keuzes werkelijk van jou zijn en hoeveel al worden gefilterd voordat ze een eerlijke kans krijgen.

Zichtbaar zijn hoeft niets te bewijzen

Misschien is dit de belangrijkste nuance van allemaal.

Je kleding hoeft geen persoonlijk ontwikkelingsproject te worden. Je hoeft niet iedere ochtend voor je kast te staan en jezelf af te vragen welke kleur vandaag jouw innerlijke kracht vertegenwoordigt.

Soms is een trui gewoon een trui.

Je mag zwart dragen omdat je zwart prachtig vindt. Je mag felgroen dragen omdat je er blij van wordt. Je mag jarenlang hetzelfde model overhemd kopen omdat je daar geen seconde over wilt nadenken.

Kleding hoeft niets over jou te bewijzen.

Juist daarom wordt het interessant wanneer je merkt dat jij er zelf wél iets mee probeert te voorkomen. Niet omdat je dan iets fout doet, maar omdat daar zichtbaar wordt wat je vasthoudt: misschien de wens om niet beoordeeld te worden, vertrouwd over te komen of geen aandacht op jezelf te vestigen.

Dan kan één eenvoudige vraag helpen:

Wat zou ik kiezen wanneer ik niet hoefde te regelen hoe dit op anderen overkomt?

Niet omdat je dat kledingstuk daarna per se moet dragen, maar om weer even te horen wat van jouzelf komt voordat de mogelijke blik van buiten zich ermee bemoeit.

Soms is één ander kledingstuk al genoeg om iets te ontdekken

Je hoeft daarvoor je garderobe niet om te gooien. Juist zoiets eenvoudigs als één kleur of één kledingstuk kan voldoende zijn om iets op te merken.

Je trekt iets aan waarvan je normaal denkt dat het nét wat te opvallend is en kijkt wat er in je hoofd gebeurt. Niet om die gedachten weg te krijgen, maar om ze eens te horen.

Misschien denk je dat mensen naar je kijken terwijl bijna niemand iets bijzonders doet. Misschien krijg je een compliment en weet je niet goed wat je ermee moet. Misschien vergeet je na een half uur volledig dat je iets anders draagt dan normaal.

Of misschien merk je dat je je er toch niet prettig in voelt. Ook dat vertelt je iets.

Het gaat niet om jezelf over een grens duwen omdat groei zogenaamd altijd buiten je comfortzone ligt. Het gaat erom dat je onderscheid kunt maken tussen:

dit past werkelijk niet bij mij

en

dit vind ik eigenlijk mooi, maar zichtbaar worden voelt spannend.

Dat verschil kan niemand van buitenaf voor je bepalen.

Ook Jan niet.

Zijn opmerking zette mij juist aan het denken omdat ik die niet letterlijk wilde nemen. Misschien zegt kleur soms iets over vertrouwen, maar nog interessanter vind ik inmiddels wat eraan voorafgaat:

Hoe vrij voel je je om te kiezen wat jij mooi vindt zodra je weet dat anderen het ook zullen zien?

En jij? Waar loop jij steeds opnieuw tegenaan?

Misschien begrijp je heel goed wat er speelt. Maar toch blijven dezelfde gedachten, gevoelens of patronen terugkomen.

Wat blijf jij vasthouden?

Conclusie: misschien kon Jan iets anders zien dan hij dacht

Als ik terugdenk aan Jans opmerking in die kledingzaak, geloof ik nog steeds niet dat de kleuren die iemand draagt betrouwbaar vertellen hoeveel zelfvertrouwen diegene heeft. Daarvoor zijn mensen en hun redenen om iets te dragen veel te verschillend.

Maar misschien zag Jan toch iets interessants, alleen niet precies wat hij dacht.

Door zijn ene opmerking begon ik beter te kijken naar wat er gebeurt voordat we iets aantrekken. Naar dat moment waarin je iets mooi vindt en er vervolgens misschien alweer afstand van neemt omdat je je voorstelt hoe anderen jou ermee zullen zien.

Dat moment zegt misschien niet hoeveel zelfvertrouwen je hebt.

Het kan wel iets zeggen over hoeveel ruimte je jezelf geeft om te kiezen zonder jezelf vooraf te corrigeren.

Je hoeft daarbij niet altijd naar je eerste impuls te luisteren. Soms blijkt een kledingstuk eenvoudigweg minder mooi zodra je het aantrekt. Soms past iets werkelijk niet bij jou en soms kies je bewust voor ingetogenheid omdat je daar gewoon van houdt.

Maar wanneer je merkt dat je vooral terugschakelt omdat je bang bent dat iemand je te opvallend, te ijdel, te jong, te anders of gewoon te veel zal vinden, ontstaat een andere vraag:

Wie heeft mij op dit moment eigenlijk gevraagd om mezelf terug te nemen?

Misschien niemand.

En precies daar ontstaat ruimte. Niet om meer kleur te dragen, meer aandacht te trekken of een andere versie van jezelf te worden, maar om iets minder vast te houden aan hoe je denkt dat je zou moeten overkomen.

Misschien is dat uiteindelijk kleur bekennen:

niet harder zichtbaar worden, maar minder automatisch verdwijnen.

Als je verder wilt onderzoeken hoeveel ruimte je jezelf geeft

Zichtbaarheid gaat natuurlijk over veel meer dan kleding. Wat voor de spiegel begint met een simpele vraag over kleur, kan doorwerken in hoe je jezelf laat zien, hoe je naar jezelf kijkt en welke spullen of stijlen nog werkelijk bij je passen.

• Wie ben ik als niemand kijkt? Leven zonder de blik van anderen
  De blik van anderen hoeft niet werkelijk aanwezig te zijn om invloed op je keuzes te hebben. Deze blog gaat verder over hoe je jezelf al kunt corrigeren voordat iemand iets heeft gezegd en hoe je opnieuw kunt onderscheiden wat werkelijk van jou is.
• Zelfbeeld versterken: wat onderzoek laat zien en wat echt helpt
  Wanneer zichtbaar worden snel onzekerheid oproept, kan de manier waarop je naar jezelf kijkt een rol spelen. Dit kennisbankartikel verdiept hoe zelfbeeld, zelfwaardering en de ruimte die je jezelf geeft met elkaar samenhangen.
• Een kleding-APK: iets hoeft niet kapot te zijn om het los te laten
  Soms gaat de vraag niet over wat je durft te dragen, maar over wat überhaupt nog in je kast thuishoort. Deze blog onderzoekt waarom we kleding — en soms andere dingen — blijven bewaren die nog prima zijn, maar niet meer werkelijk bij ons passen.

Veelgestelde vragen over kleding, kleur en zichtbaar durven zijn

Zegt de kleur van mijn kleding iets over mijn zelfvertrouwen? Niet op een betrouwbare of eenvoudige manier. Iemand kan zich heel zelfverzekerd voelen in zwart en onzeker in een opvallende kleur. Interessanter is waarom jij een bepaalde keuze maakt en hoeveel vrijheid je daarin ervaart.

Hoe weet ik of iets werkelijk mijn smaak niet is, of dat ik het vooral niet durf te dragen? Kijk eens naar de volgorde. Vond je iets eerst mooi en kwam daarna pas de gedachte dat het te opvallend, te jong of niet helemaal jij is, dan kan de mogelijke reactie van anderen zijn gaan meespelen. Dat bewijst niet dat je het eigenlijk wilt dragen, maar het is wel een goede reden om je eerste voorkeur nog eens serieus te bekijken.

Moet ik meer kleur dragen om zichtbaarder te worden? Nee. Zichtbaarheid gaat hier niet over felle kleding, maar over hoeveel je jezelf vooraf corrigeert. Als zwart, grijs of donkerblauw werkelijk jouw voorkeur is, kan dat net zo goed een vrije en uitgesproken keuze zijn.

Waarom voelt een veilige kledingkeuze soms zo prettig? Omdat vertrouwde kleding minder onzekerheid kan oproepen over hoe je overkomt en hoe anderen zullen reageren. Dat kan rust geven. Het wordt pas beperkend wanneer het vermijden van mogelijke reacties belangrijker wordt dan wat jij zelf eigenlijk mooi vindt.

Wat betekent kleur bekennen in deze blog? Kleur bekennen betekent niet dat je opvallender moet worden. Het betekent dat je minder automatisch hoeft af te zwakken wat jij zelf mooi vindt en iets vrijer kunt kiezen zonder voortdurend vast te houden aan hoe je denkt dat je zou moeten overkomen.