Een onderzoek naar zogenoemd co-rumineren liet mij opnieuw nadenken over het verschil tussen praten en loslaten.
Bij co-rumineren blijven mensen samen terugkomen op dezelfde zorgen, gebeurtenissen en mogelijke betekenissen. Dat kan opluchten en verbinding geven. Maar het kan er ook voor zorgen dat dezelfde emotionele reactie actief blijft.
Een van de onderzoekers vatte het treffend samen:
Opluchting zonder oplossing.
Die woorden bleven bij mij hangen.
Want praten kan enorm waardevol zijn. Het kan helpen om iets wat je lang alleen hebt gedragen eindelijk uit te spreken. Het kan helderheid, verbinding en erkenning geven.
Maar praten en loslaten zijn niet hetzelfde.
Soms denken we dat we iets verwerken, terwijl we samen rond dezelfde emotie en hetzelfde verhaal blijven bewegen.
Waarom deed die ander zo?
Wat zegt dit over mij?
Straks hoor ik er niet meer bij.
Misschien ben ik niet goed genoeg.
Je vertelt het opnieuw.
Je denkt er opnieuw over na.
De ander bevestigt dat jouw reactie begrijpelijk is.
Dat kan even opluchten.
Maar ondertussen kan de reactie vanbinnen blijven bestaan of zelfs sterker worden.
Wat er vanbinnen gebeurt
Er gebeurt iets.
Iemand reageert anders dan je verwacht. Je wordt niet uitgenodigd. Een bericht blijft onbeantwoord. Je voelt je niet gezien.
Je lichaam reageert direct.
Je voelt spanning in je buik, borst of keel.
Daarna geeft je hoofd betekenis aan wat er gebeurt:
Ze vinden mij niet belangrijk.
Ik hoor er niet bij.
Ik heb iets verkeerd gedaan.
Er is iets mis met mij.
In mijn werk maak ik daarom onderscheid tussen wat je rechtstreeks in je lichaam voelt en de betekenis die je hoofd daar vrijwel onmiddellijk aan geeft.
De directe lichamelijke ervaring kan druk op je borst zijn, een knoop in je buik, warmte in je gezicht of een brok in je keel.
Daarna ontstaat de conclusie over wat die ervaring volgens jou betekent.
En precies daar kan een innerlijke loop ontstaan:
Je lichaam reageert op wat er gebeurt.
Je hoofd trekt een conclusie.
Die conclusie roept opnieuw spanning op.
En die spanning lijkt vervolgens te bewijzen dat de conclusie waar is.
Wat dit onderzoek zichtbaar maakt
De onderzoekers testen een programma waarin de meisjes juist niet onmiddellijk verder praten over hun problemen.
Ze leren eerst opmerken wat er in hun lichaam gebeurt en de spanning iets te laten zakken.
Niet om hun ervaring weg te drukken.
Maar om de automatische loop te onderbreken.
Pas daarna ontstaat er ruimte om anders te kijken naar wat er gebeurde.
Het onderzoek loopt nog. Definitieve conclusies zijn er dus nog niet. Maar de beweging die zij onderzoeken, is veelzeggend.
Want precies daar begint ook loslaten.
Niet door hetzelfde verhaal nog langer te herhalen.
Niet door jezelf ervan te overtuigen dat je anders moet denken.
Wel door het verhaal even te laten rusten en te voelen wat er werkelijk in je lichaam gebeurt.
Wat voel ik nu?
Waar voel ik dat?
Kan ik daar even bij blijven zonder het direct te verklaren?
Welke conclusie ben ik eraan gaan verbinden?
Daar ontstaat ruimte tussen prikkel en reactie.
Je voelt nog steeds wat je voelt.
Maar je hoeft niet langer automatisch mee te gaan in alles wat je hoofd ervan maakt.
Waarom begrijpen alleen niet genoeg is
Veel mensen begrijpen heel goed waarom ze reageren zoals ze reageren.
Ze hebben erover gepraat.
Ze hebben het geanalyseerd.
Ze kennen hun patronen.
En toch blijft dezelfde spanning terugkomen.
Dan ontbreekt er niet altijd nóg een verklaring.
Wat dan vaak ontbreekt, is de beweging van begrijpen naar ervaren.
Van praten over wat er gebeurt naar voelen wat er in je lichaam gebeurt.
Van steeds dezelfde conclusies herhalen naar aanwezig blijven bij wat er werkelijk in jou leeft.
Loslaten betekent niet dat je nergens meer over praat.
Het betekent dat je leert herkennen wanneer praten je dichter bij jezelf brengt — en wanneer je vooral dezelfde innerlijke loop in stand houdt.
Woorden kunnen opluchten, verbinden en helderheid geven.
Maar wanneer ze steeds rond dezelfde conclusies blijven cirkelen, kunnen ze je ook vasthouden.
En juist waar het denken even stilvalt, kan werkelijke verandering beginnen.
Wat jij vasthoudt, houdt jou vast.
Wat je loslaat, laat jou los.
Lees ook: Wat loslaten werkelijk betekent →
Bron
Dit artikel is geschreven naar aanleiding van een recent onderzoek waarover NU.nl berichtte naar co-rumineren (het herhaald bespreken van dezelfde zorgen) bij tienermeisjes. De onderzoeksresultaten zijn nog niet definitief.